Beton Dans

La Fine

2007-08-05T02:35:00.000+03:00

Bu son yazidir
boyle bilinsin,
Her seyin bir omru vardir
artik buraya gelmeyesin.

Çay Koy da İçelim.

2007-07-13T05:59:00.000+03:00

Düt düt düt düt düriye, komşu kızı hüriye.

Ben burayı çok sevdim ya. İnsanların simsiyah kızıl beyaz olması, binaların başka zamanları birarada yaşatması gerçekten güzel.

İş hayatı hiç de kötü değilmiş. Okuldayken, 'biz çalışıyoruz da ne oluyor yani?' diyenler vardı. Belki söylemek için erken ama kesinlikle katılmıyorum. En güzeli işten çıkınca tüm sorumluluklarını ofiste bırakabilmek.

Yalnız korkutucu olan birşey varsa, o da zamanın çabuk geçmesi. İkinci haftam sona eriyor.

Yorulmuşum. İyi geceler.

NY Frekansi

2007-07-03T05:36:00.000+03:00

Kolay degil ya, bir orada, bir burada olmak. Iki ulke arasinda, yemege, insanlara uyum saglamak. Farkli frekanslar. Konusulanlar, deger verilenler... Bariz farklardan biri televizyondaki programlar ve hatta aksam haberleri. Amerika'da bir kere bile bir kaza, olum haberi ekrana gelmezken - ki eminim oluyordur - Turkiye'de haberlerin cogunlugu bunlardan olusma. Arkafona koyulan acikli muziklerin esliginde, izleyiciye 'Buyurun, aglayin lutfen' deniliyor. Sonrasinda zaten gelsin geri 'Yaprak Dokumu', 'Ezo Gelin'. .. Iki ulkenin ilgi duydugu, talep ettigi ve de onune sunulan seyler gercekten farkli. Bu ikisinden de zevk alabilmek, ancak her telden calmakla mumkun. Onu da yapmaya calisiyoruz iste.

Gelisimde nahos bir surprizle karsilastim. Kredi karti bilgilerimi calan bir psikopat, kendi alisverislerinin uzerine, kendi adresime de 'uyku pilleri' gondermeyi unutmamis. 'Sen uyumana bak, ben de alisverisime' demis olmali. Insallah birseyleri kurtarabilirim.

Bugun de isimde ilk gunumdu. Guzel ortam, sicak insanlar. Gunun buyuk kismini macintosh programlarini cozmekle gecirdim. Dunya AutoCAD kullaniyor, bizim firma i-ih. Herkes sikayetci, ne akla hizmet Mac alinirmis. Herkes der, 'Grafikte Mac'in ustune yoktur!'. Oyle olabilir, ama ben AutoCADimi isterim.

Yemek olayini biraz kaniksadim. Belli bir yemek saati olmadigi gibi, beraber bir yemek yeme aliskanligi da fazla yok. Bugun iki arkadasla yediysedik de, genelde herkes 'ben gidiyorum' diyip cekip gidiyormus ogle paydosuna. Gecen yaz Floransa'da calisirken, ofiste beraber yedigimiz ogle yemeklerini ozlememek elde degil. Sabahlari ise giderken, 'Oley, oglen beraber yemek yiyecegiz' diye sevinirdim. Yedigimiz de abartili birsey degildi, ama hergun marketten aldigimiz bikac peynir, salam ve makarna oylesine guzel gelirdi ki... Neyse, ileri bakiyoruz efendim.

ntvmsnbc'de bir haber vardi bugun. Amerikali bir yazar, youtube, wikipedia, myspace ve blog gibi ortamlarin kulture zarar verdigini soylemis. Ortaya atilan bilgi yigini icinde, dogruyla uydurmanin karistigini ve de insanlarin bu bakimsiz harmanlanmis bilgiyi kendi dagarciklarina filtresiz ekledigini one surmus. Hakki var adamin. Bilhassa, lisede, universitede odev niyetine google'dan birseyler kopyalamak bir vecive haline geldi. Blog ortami zaten bir garip. Ikide bir yakiniyorum zaten, niye, neden, kim icin yaziyorum diye. Bos bir anfitiyatroda, sahnede avaz avaz bir seyler bagirmak blog yazmak. Ama gene de bagiriyoruz iste.

Oyle yani. Bir de kaybettigim iki makara 'Kas' resimlerime yanarim...

Çocuk heyecanlı.

2007-06-26T17:17:00.000+03:00

Vay be. Üç hafta olmuş yazmayalı. Uçağa binecek de iki gün kalmış.

Arkadaşlarla buluştum, yeni arkadaşlar edindim. Bildiğim yerlere uğradım, yeni yerler keşfettim. Kaş tatilimi bir başka yazıda anlatırım zaten. 'Pürüzlü' günler de oldu. Ama o da gerek heralde.

Birkaç güne New York'ta olacağım. Başka bir tecrübe, yeni bir heyecan. Bloğa da bir yenilik gelir. O da bir değişim istiyordu zaten.

Ben şimdi gideyim. Duygulanıyorum yazdıkça.

Alo?

2007-06-07T23:37:00.000+03:00

İstanbul merhaba, nasıl gidiyor herşey? Kaosun, gürültün yerinde mi? Sıcağın kavurucu, yağmurun bezdirici mi? Bak bugün geldim, bütün heryer felç olmuş. Ayıp. Altyapı eksikliğin varsa, böyle yağmurlar dilemeyeceksin.

İstanbul, bak ne diyeceğim, ben heyecanlıyım senle güzel bir üç hafta geçireceğim için. Beni sevdiklerimle biraraya getir, neşemi bol tut, canımı da hiç ama hiç sıkma. Buna son tatil denirmiş, adama layığını izin ver.

Oldu mu, hadi kendine çok iyi bak, görüşürüz, eyvallah.

Öyle.

2007-06-05T10:29:00.000+03:00

New york'lu mu olmuşum şimdi?
İşim mi varmış bir mimar olarak?

Doğrudur.

Dökümanadam

2007-06-01T17:58:00.000+03:00

Dökümanadam, dökümanları olmadan sokağa çıkmaz. Koltuklarında dosyalarla gezer, ceplerinde heran imza atabilmeye elverişli kalemler bulunur. Her türlü döküman mevcuttur ve de bütün ilgili mercilere savunma verilebilir.

Dökümanadam, McDonalds'a gittiğinde 'Bu beş dolar, ilişikte de Nüfus Kaydımın aslı ve noter tasdikli kopyası mecvuttur' der. Evsahibine kirayı yollarken, I-20'sinin temditli nüshasını ve pasaportunun işlem yapılmış tüm sayfalarının fotokopisini zarfın içine koymayı unutmaz. Dahası, Dökümanadam, metro bileti alırken, okul diplomasının orijinalini ve işvereninin iş teklifi yazısını görevlinin dikkatine sunar.

Dökümanadam, dökümanlarıyla mutludur. Dökümanlarıdır onu hayata bağlayan.

******

Sahi, bugün askerliğimi bir tehir etmişim, benden mutlusu yok!

Mezunum

2007-05-21T04:29:00.000+03:00

Üniversiteli mimarım. Kimse yan bakmasın.

Gercek mi?

2007-05-02T08:10:00.000+03:00

Su anda bilgisayar laboratuvarindayim. Printer sirami bekliyorum. Inanamiyorum, bu, bes senemi gecirdigim su guzide okulda sabahladigim son aksam. Yarin ogle ertesi itibariyle, son projeme nokta koymus olacagim. Tabi, o vakte kadar, yaklasik oniki saat var. Ki bu da acili bir oniki saat olacak. Ama sonrasinda...

Vay be.

Inanamiyorum.

Heves Araniyor

2007-04-23T01:16:00.000+03:00

Hava cok guzel. Ama calismam gerek. Olmuyor.

Bir sefer yazmistim, gene yazayim istedim. Siteye ugrayan insanlarin, google'da arattirdiklari kelimeleri. Kimisi eminim faydali bilgi bulabiliyordur, ama bircogunun cok yanlis yere geldigi kesin. Kelimeler enteresan ama. Kelimelere bakarak, hayata dair faideli anlamlar bile cikarabilirim hatta.

'emaar beton kalitesi' - Birileri Istanbul'da kulelerini dikecek olan Emaar'in kullandigi betonun kalitesini sorgulamis. Sanmiyorum ki, bir sayfa da ciksin, 'Emaar Bey'in kullandigi beton cok kalitelidir' desin. Hani betonun markasini falan yazsaydi bari.

'birgundu bugun ingilizcesi' - Ne guzel bir lafmis. 'Birgundu bugun', omrumuzden gecmis, geride kaldi o artik dun, neyleyeyim ben bu omru. Dortluk bile dizdim, turkce soylesin 'birgundu bugun'u, ingilizcesinde anlam yitebilir.

'msn'e koyulabilecek cumleler' - Iyi bir pazar goruyorum bu alanda. Hatta hemen persembe pazarina kamyonetimi cekiyorum ve 'msn'lik cumleler! ciftlikten yeni geldi! sahane bunlar abla!' diye bagiriyorum.

'dans eden evler frank gehry' - Frank Gehry duysa muthis bir mutluluk duyar. 'Dans eden evler' cok sade ve oz bir yakistirma olmus ustanin islerine. Aklima cok hos fikirler getirdi bu tarif. Mesela, mimari dilden ve onun tum kustah, cok bilmis cumlelerinden arinsak, bir cocuk gibi bahsetsek islerimizden.

'titanic maketi yapmak istiyorum' - Pek bir hevesli aranmis. Keske o heves su anda bende de olsa.

Calisalim biz.

Naked Cowboy

2007-04-20T23:34:00.000+03:00

Dün New York'taydım. Times Meydanından geçerken, taksici 'şu kovboyu görüyor musun, adam günde 1,000 dolar kazanıyor.' dedi. Çevresini sarmış genç kızlardan, kovboyu başta seçemedim. Biraz ilerledikten sonra gördüm. Sıcak havada, üzerindeki amerikan renkleriyle bezenmiş kovboy şapkası, çizmeleri ve de beyaz donuyla, etrafa bir pozitif enerji yayıyordu.

Asıl adı Robert Burck olan 32 yaşındaki bu adam, kendini eğlence sektörünün yeni ilahı ilan etmiş. Felsefesi, prensipleri ve vizyonu var. 'Jennifer Lopez televizyona çıktığında bir milyar insan izliyor. Bense bir milyar insanla tanışıyorum' demiş. Kişisel bir ilişki kuruyor hayranlarıyla. Hatta, üşenmeyip, tanıştıklarına bir kartpostal bile yolluyor teker teker.

Politika mezunu Çıplak Kovboy, on yıl önce birgün Los Angeles sahillerinde gitarını alıp çalmaya başlamış. Bir dolar kazanmış. Sonra bir arkadaşının tavsiyesiyle, üzerindekileri çıkarıp donuyla çalmış bir dahaki sefer. Anında televizyona çıkmış, şöhret de gelmiş beri.

Bu adam akıllı. Halkın ilgisini nasıl çekeceğini öğrenmiş, kendini marka yapmış.

Başarı için soyunmak bir zorunluluk değil, ama bir yol. Hem çıplak kovboy da çok antipatik biri olsa, bu ilgiyi iyiye kullanamazdı.

Maradona in terapia intensiva

2007-04-13T16:10:00.000+03:00

Bu sefer ciddi. Yoğun bakıma kaldırılmış. Belki belliydi böyle olacağı, ama gene de acil şifalar diliyoruz.

Midnight Express

2007-04-13T03:20:00.000+03:00

Herhalde en tabu filmlerden biri. Birçok yabancı filmi izleyip, 'Vay, demek Türkiye böyle biryermiş' diyor. Türkiye'yi ve Türk insanını bilenler ise, filmi hapishane-filmleri kategorisinde iyi bir çalışma olarak algılayıp, gerisini fani buluyor. Filme bahis olan karakter Billy Hayes, birkaç sene önce Alinur Velidedeoğlu'yla röportajında, filmin, iletmek istediklerinden ötesine geçtiğine kabul etti. Ama kabul etmesi, gene de filmin ülkemiz imajina verdiği zararı engellemiyor. Filmi televizyonları başında izleyen insanlar, dediğim gibi, Türkiye'yi bir cehennem olarak kabul ediyorlar.

Hayes'in öyküsü sıradan bir öykü değil ve de filme alınması yanlış bir şey değildi. Fakat, filmi hazırlayanlar ve de filme destek verenler, Amerika'daki Ermeni ve Rum lobileri olduğu için, filmde kanımca Hayes'in arzu etmediği kadar bir nefret sözkonusu. Birkaç Ermeni de bizzat rol alıp, kötü temsil görevlerini yerine getirmişler. En rahatsız edici sahne, Hayes'in dört senelik cezasının sonunda yeniden yargılandığı sahne. Hayes, büyük Türk bayrağının önünde, hakime ve savcıya gerçekten çığırdan çıkmış bir ifade veriyor ve de tüm Türk toplumuna hakarette bulunuyor. Velidedeoğlu keşke Hayes'e bu sahneyi sorsaydı. Acaba Hayes o vakitte gerçekten bunları demiş miydi?

Bir ülkeye, o ülkenin insanlarına küfür etmek kabul edilebilecek birşey değil. Başka bir ülkeye böylesine hakaret edilse, eminim onlar da sinirlenir, hazmedemezlerdi.

O sahnesiz film kabul edilebilir bir nitelikte bence. Tabi ki başka abartılı sahneler var. İmralı'daki ağır ceza hapishanesinde mahkumların büyük bir taşın etrafında kafayı yemiş bir şekilde 'tavaf' etmesi, gardiyanların psikopatlığı... Fakat, filmin akışı içerisinde bunlar, herhangi bir hapishane filmi çerçevesinde, doğal.

Filmi, film olarak beğendim. Ama birkaç alakasız hakaret sahnesi gereksiz ve zararlı olmuş.

Hayes, Türkiye'ye gelmek istiyormuş ama insanların tepkisinden çekiniyormuş. Valla ben de çekinirdim doğrusu. Madem film yapılmasını destekleyecekti, o zaman içeriğinin de kontrolünü eline almalıydı.

Anlamama Aşkı

2007-04-07T23:11:00.000+03:00

İzleyip de anlamadığım filmleri çok seviyorum. 'Hiçbirşey anlamadım, oh be!' demesem de, anlamamış olmak, filmin benim gözümde esrarını yitirmemesi çok güzel bir his. Tamam, bazen, filmin ardından internette canla başla 'spoiler' arıyorum . Çoğu zaman da başkalarıyla izlediysem, tartışıyoruz. Ama gene de, spoilerların da, tartışmaların da filmi tamamen anlamama izin vermesini engelliyorum.

Yani aynı fikirle, lise edebiyat derslerinde, okuduğumuz şiirlerden sonra, hoca 'şair ne demek istiyor çocuklar' dediğinde, 'bilmiyorum hocam, hem anlamasak daha güzel bence' demek isterdim. Bir tartışmadır zaten, şiirden belirli bir anlam mı kendine özel bir anlam mı çıkarmak. Ama ondan öte, şiiri sınıfta okuyalım, ama hiç üzerinde konuşmayalım. Şiir öylecene dursun. 'Anlamadan' teneffüse çıkalım. Sonra geri döndüğümüzde o gene orada olsun. 'Anlamadım ama seni çok seviyorum' diyim. Meraktan gelen bir aşk olsun bu. Çünkü merak biterse, aşk da biter.

Otobüs

2007-04-03T19:26:00.000+03:00

Dün izledim. 1976'da çekmişler. Köylerinden bir umutla yurtdışına giden bir türk grubu, onları götüren şoför tarafından tufaya getiriliyor. Stockholm'da şehrin göbeğinde bir meydanda öylecene kalakalan bu insancıklar, medeniyeti - ki bunun içine telefon kulubelerinde sevişmeler, gece kluplerinde düpedüz seks de dahil - görüyorlar. Köylülerin durumunu iyi ortaya koymuşlar ama İsveçliler'i de eminim biraz abartmışlar: adamlar o kadar da sapık değillerdir. Müzikleri Zülfü Livaneli yapmış. Bol sazlı, acıklı parçalar. Güzel filmdi.

İşler Güçler

2007-04-02T04:19:00.000+03:00

Çok işim var. Öyle böyle değil. 'Sakin ol Burak, dünyayı kurtarmıyorsun ya!' diyebilirsiniz, ama gene de bir heyecan da var bu işleri yapmak için. Ki bu iyi birşey.

Etik dersimiz için Seattle beyzbol sahasının yapımını sunacağız. Stadyum yapımları gerçekten ilginç bir konu. 70lerden beri hemen hemen tüm stadyumlar halkın parasıylan inşa ediliyor. Ve de ilerisinde o paralar geri kazanılmıyor. Halk, takımıylan gurur duyup, şehrine daha bağlansa da, takımlar, yirmi sene içinde şehirden yeni stat talep ediyor ve hatta şehri terketmekle tehdit ediyor. (Bu bakımdan bizce bir 'döneklik' var. İstanbulspor'un Kayseri'de oynaması düşünülemez heralde. Oynasa da, adı gene İstanbulspor olur muydu? Ama Fenerbahçe'nin Erzurum'da oynaması, Amerika standartlarında olabilecek birşey.Bir klüp takımı, şehirlen özdeşleşmemiş sonuçta, onun için istediği yerde oynar.)

Bu akşam uzun bir akşam olacak. Ama müziğimiz, yiyeceğimiz gene yanımızda olacak.

4-1

2007-03-25T05:00:00.000+03:00

İnanılmaz bir galibiyet.
Hala tüylerim ürperiyor heyecandan.
Milli duygu bambaşka birşey. Tamam, bazen fazla milli takılıyoruz, ama sonuçta insanın ülkesini sevmesi kadar güzel birşey ne olabilir?
Helal olsun milli takıma. Helal.

Var.

2007-03-22T03:50:00.000+02:00

Hava ısındı, insanlar çıldırdı. Herkes gülüyor, hal hatır soruyor. Arzuladığımız ortam.

Tatil sonrası derslere gömülme durumu var. Farkına varmadan kaçırdığım ödevler var. Bir de yakalaması var.

İki ay sonra bu okuldan mezun olmak var. Hayata atılmak var.

Günden Kazanmak

2007-03-11T00:01:00.000+02:00

Günden kazanmak diye bir şey var. Böyle sabahın erken bir saatinde kalkıyorsunuz, duşunuzu, kalvaltınızı yapıp, güne atılıyorsunuz. Kapıdan çıktığınızda, 'heyt be, günden kazandım!' diyorsunuz. Sanki önünüze harcamak için çok daha fazla saat sunuluyor. Ellerinizle o saatleri kavrayıp, 'bu kadar saat benim oldu!' diyorsunuz. Gideceğiniz yere gidene kadar, sokakların boşluğu size bir tatminiyet veriyor: 'ben kazandım, ben kazandım!'.

Ama ben günden kazanamıyorum pek.

Haydi Bre!

2007-03-06T05:53:00.000+02:00

Üretim zamanı.

Film kolisi

2007-02-12T06:06:00.000+02:00

Bu ara filmkolik oldum.

'Mysterious Skin', 'The Painted Veil', 'The Machinist', 'Forty Shades of Blue' ve son olarak da 'Little Children'ı izledim, da solo ve con gli amici. Farklı kategorilerde ve farklı tarihlerde filmler. Amacım bir özet yazısı yazmak değil, ama bir nevi ortaya 'tadımlık' bir şeyler koymak. (Ya da 'kuruyemişimsi ögeler', daha tanıdık bir betimlemeyle.)

İki genç, küçük yaşta bir tecrübe paylaşmışlar. Biri unutmaya çalışıyor, diğeri hatırlamaya. Biri parkta, salıncakta müşteri bekliyor, diğeri rüyasında alnına dokunan bir el görüyor. Birgün tekrardan birbirlerini buluyorlar. 'Mysterious Skin'. Bir süre önce gündemi meşgul eden çocuk pornosu olaylarından sonra, biraz rahatsız edebilecek sahneler var.

Naomi Watts. 'Mulholland Drive'da tanıdık, aşık olduk. 'I Heart Huckabees''de ilginç bir roldeydi. 'The Painted Veil'i de onun için izledim desem, yalan olmaz. Edward Norton'la başrolde. Norton, başarılı bir bilim adamı. Bir görüşte aşık oluyor Watts'a. 'Ben'le Çin'e gelir misin?' diyor. 'Ama daha birbirimizi tanımıyoruz bile!' diyor Watts. Ama gidiyorlar. Norton konuşmaz, Watts durumu anlamaz. Anlamsız bir evlilik, çiftin kolera bölgesine gitmesiyle, farklı kıvamlara bürünür. Etkileyici bir dram.

Bir yıldır uyumayan adam Christian Bale. 'The Machinist', makinelerin arasında, uykusuzluğun içinde, kabus ve gerçek arası bir yerde geçiyor.

Tennessee'de Moskova'lı bir genç kadın. Bir blues ustası. Bir de onun profesör oğlu. Mükemmel bir film: 'Forty Shades of Blue'.

Ama en rahatsız edici olanı ise 'Little Children'. Tarife yanaşmıyorum.

Mekik

2007-02-05T00:56:00.000+02:00

Murat'ın ısrarla - 23 kez - yinelediği ağabey tavsiyesini takiben, ayıp olmasın diye elimize klavyemizi alalım dedim.

Benim yazmadığım süre içerisinde Blogger'a birşeyler olmuş, yeni teknolojiler çıkmış, yeni arayüzler, yeni yüzler. Blog cemaatinin birgün, bir an, modernitenin sunacağı lütuflarla hiç ummadığı, aklına getirmediği bir mertebeye ulaşması pek mümkün. O ansız anı yaşamak için bile şuraya anlamlı anlamsız birkaç şey yazmaya değer.

Blog olayının çok felsefesi yapıldı, çok etik ve ahlak değerleriyle iliştirildi. Blog, uzayın derinliklerinde kendi çapında bir güzergahta yol alan bir mekik. Çevre gezegenlerden görenler oluyor bu mekiği, 'şunun mekiğine bakın hele' diyecek oluyorlar. Bazen mekik çeşitli yıldızların önünde mola veriyor. Uygarlıklar değiş tokuş ediliyor. 'Al sana kültür, sen de bana biraz teknoloji ver.' Kara delikler, mekiği bazen yörüngeden saptırıyor, kaybettiriyor. Gönderildiği üste çalışanlar, çoktan kulaklıklarını masaya fırlatmışlar, dev ekranlardan mekiğin yeşil patikasını izliyorlar, ellerinde biralarla. Mekiğin içindekiler de bilmiyorlar, nereye, ne için gittiklerini. Gittiğince mekik. Katettiğince mekik. Uzayın derinliklerinde.

Mimari çalışmalarımızdan bir rapor vermek gerekirse;
Masamızın inşaası bitti, zımparalanması ve cilalanması kaldı.
Geçen dönem yaptığımız şehir planlama projemiz, başarılı bulundu ve de profesyonel mimarlık takımlarının aynı semt için hazırladıkları projelerin yanında sergilenecek.

Bu dönemki projemiz ise bir sahne, tiyatro salonu, müzik salonu ya da gösteri sanatları merkezi. Henüz tanımı daraltmadık. Yapacağımız yer de, Pittsburgh'un en eski yeri, 'The Point'. Burası, Allegheny ve Monongahela nehirlerinin birleşip Ohio nehri adını aldığı yer. Vakti zamanında, Fransız ve İngilizler, Amerika'yı kolonize etmek için uğraşırlarken, Ohio nehrinden aşağı kürek çırparak, Missisisippi'ye varıp, kıtanın güneyine erişmişlerdi. Ohio nehrinin ağzı, 'The Point', çok stratejik bir noktada bulunduğundan, iki ülke arasında ciddi bir çatışma yaşanmış. Önce Fransızlar Duquesne adında bir kale kurmuşlar. İngilizler zorlayınca, daha iyisini yapmışlar. Ama gene de mağlubiyeti önleyememişler. İngilizler, zaferlerinin ardından, kaleyi yıkıp, Pitt adında bir kale yapmışlar. O zamanki, Pittborough adındaki hükümdarlarına atfen. Keza Pittsburgh.

Pennsylvania 'kutusunun' içindeki Ft. Duquesne ve Ft. Pitt'in yanındaki noktadan bahsediyoruz.

Fıskiyenin olduğu nokta işte Ohio nehrinin ikiye ayrıldığı nokta. Kalelerden eser yok ne yazık ki. Geride sadece bir silah ambarı kalmış. Pitt Kalesinin planı ise parkın çimlerinde belirtilmiş. Arkada Pittsburgh'un gökdelenli şehir merkezini görüyorsunuz. Sahneyi işte böylesine stratejik bir noktaya konumlandırıyoruz. Zor ama zevkli olacak.

Mekik, yörüngede kal.

Tatsız Aperatif

2007-01-17T07:15:00.000+02:00

Yok ya, bizden geçti galiba bu blog işi. Bakıp bakıp durmayın öyle, geride kalan bir hayalkırıklığı olur çünkü. Geçenlerde izlediğimiz film gibi bu blog: 'Başlangıçta enfes bir tadı olan bir aperatif... Sonrasındaysa yerini manasız bir tatsızlığa bırakan...' Filmin adı 'The Weight of Water', 2000 yapımı, Sean Penn ve Elizabeth Hurley gibi insanları kadrosunda barındırıyor. Merak ve gerilim janrasında. Bilhassa sonrasında gelen tatsız aperatif kıvamı için izlenmeli.

Okula geri geldim. 5 yıllık okul hayatım boyunca ilk defa bu dönem salı ve perşembeleri dersim olmayacak. Düşüncesi bile insanı heyecanlandırıyor.

Pittsburgh her zamanki soğukluğunda, bugün kar da bastırdı hafiften. Ama iyi ya, kış dediğin böyle olur.

Bir de bu dünyada Nokia'nın üzerine telefon tanımam. Selpakla mendil, aceyle çamaşır suyu özdeşleşiyorsa, benim için Nokia ile de telefon birdir, aynı tanımdır. Bunu şuraya yazmak istedim.

Kıpır Kıpır

2007-01-01T23:53:00.000+02:00

Nasıl da hızlı geçiyor zaman, yeni bir yıla girdik gene. Herkesin bayramını ve yeni yılını kutlarım öncelikle. Önümüzdeki 365 günde, umarım hepimiz arzuladıklarımıza kavuşuruz. Enerji dolu, kıpır kıpır bir yıl olsun!

Yeni yıla Tarık'larda çok alaturka bir şekilde girdik: oynayan oynayana, söyleyen söyleyene... Bu neşenin hep devam etmesini umarım.

Yeni Yılı bloğumuzda şöyle bir Galata Kulesi resmiylen kutlayalım! Gitmeden İstanbul'u biraz daha gezmek istiyorum. Herkese sevgiler.

Sık Dişini

2006-12-15T07:36:00.000+02:00

Yoruldum. Son bir hafta ne kadar çalıştığımın haddi hesabı yok. Masa da bitemedi bir türlü. Yarın biraraya gelecek inşallah. Cilası ikinci döneme...

Sahi, cumartesi uçuyorum. Birşey kalmadı. Kaçıncı dönüş, ama heyecan hep aynı büyüklükte.

Masa

2006-12-03T23:14:00.000+02:00

İki hafta kendimi marangozhanede kampa alıyorum. Bu masa yapılır!

İran desem...

2006-12-03T10:18:00.000+02:00

İtalya'dayken italyancamı geliştirmek için aldığım bir çizgi-romanla başladı. Marjane Satrapi'nin hayatını ve İran kültürünü anlattığı siyah-beyaz kareleri içimde inanılmaz bir ilgi oluşturdu.

İran; hem o kadar yakın, hem de bir o kadar uzak. Flört eden gençlerin elele yürüyemediği, buna karşılık insanların gözlerinden birbirine vurulduğu bir yer.

Üniversitelerde, erkeklerin ayrı, kadınların ayrı merdivenlerden aynı sınıfa yöneldiği, evlerin içi ile dışında uçurum farklar olan bir yer. Tarihte 'persler...persler...persler...' diye heryeri istila eden bir uygarlığın topraklarında kurulu bir ülke. Politik dünyada, nükleer faaliyetlerinin şüpheli durumuna karşın kravatsız karizma yapan Ahmedinecad'ın ülkesi.

Birkaç ay önce Türkiye'de 'Burası İran değil!' sesleri yankılanıyordu. Türkiye elbet İran olmayacak. Çünkü İran çok farklı. Ama bu farkın tamamı olumsuz değil. Ali Işıngör çok lezzetli bir yazı yazmış: İran'ı sevmek için 41 neden.

Sahi, gün gelir de, gider miyim İran'a?

'Lokanta koyun siz, ben gelirim bakın.'

2006-11-30T08:37:00.000+02:00

Sunumumuz vardı, güzel geçti. Efendim, şehir planlaması işliyoruz bu dönem ve buradaki semtlerden biri için bir proje hazırladık. Semt sakinlerine yaptığımız üçüncü ve son sunumdu bu. Beğendiler projemizi. İlginç yorumlar geldi. Elleri göbeğinde şişmancana bir adam, ısrarla tasarımımıza bir lokanta eklememizi öğütledi. Adam konuştukça, sanki karnı daha acıktı ve semtteki diğer lokantalardan söz açtı. 'Max'in Barını biliyorsunuz değil mi, orada benim taburem var, ismim yazar üstünde, çok severim. '.... 'Şimdi siz buraya bir lokanta koyarsanız, ben gelirim, yemeğimi yerim yani...' Kopmamak için zor tuttum kendimi... Ne mideymiş adamdaki...

Kazağımdaki isim kartımı görünce de, daha enteresan bir yorum yaptı: 'Burak, Borat gibi yani... Hehe, güreş yapar mısın sen şimdi?'... ( 'Biz proje tasarladık yani, yani güreşiriz de istersen de, o ayrı yani...) 'Borat' filmi başımı bayağı ağrıtabilir ilerki aylarda. Herkes beni Borat olarak aklında canlandıracak. Yandık ya....

Ilham Var Mi?

2006-11-28T06:50:00.000+02:00

En cok ne hosuma gidiyor biliyor musunuz... Guzel Sanatlar Binasinin bilgisayar laboratuvarinda calisirken, yanimda birisinin karikatur cizmesini, bir baskasinin arkamda animasyon hazirlamasini... Bir de muthis izolasyonlu duvarlari bile delip gecen sesleriylen tenorlerimize ve perkusyoncularimiza kulak misafiri olmayi. Gercekten ilham verici...

Eve dönüş

2006-11-27T07:41:00.000+02:00

Vay be... Büyümüşüz de iş de bakarmışız. Ev kirasını, geçim derdini düşünür olmuşuz. New York'ta biraraya geldiğim herkesde böylesi bir buhran sözkonusu. Kimisinin işi var, beğenmiyor, kimisi 'bulursam bulurum, yoksa türkiye'ye dönerim abi' vaziyetlerinde, çoğu kimisi ise iş verenin kulu olabilecek kadar kalmaya niyetli buralarda.

Kalınmayacak gibi de değil hani. Pittsburgh'un kalınabilitesi o kadar yüksek olmasa da, New York'un cazibesi bir başka. Gerçekten istiyorum orada bir iş bulabilmek. Umarım olur. Hem tanıdıklar da orada olur.

Güzel bir tatildi. Yenildi, içildi, bir parça alışveriş, büyük bir parça eğlence. Kuzen, dostlar, tanıdıklar, tanımadıklar, iyi eğlendik. Her eğlencenin arkasından büyük çalışmalar gelirmiş. Üç haftalık bir periyot kaldı. Alnımızın akıylan çıkalım bu maçtan da....

haberler...haberlerr.... haberlerr.....

2006-11-23T11:45:00.000+02:00

Resmen iki hafta oldu, yazmadim, bir takim meraklar olustu... Isin asli, benim derin mimarlik islerine gomulmemdendi. Simdi kuzende, new york'ta, bir takim rehabilitasyonlardan geciyorum. Sagasaglimim, keyfim yerinde, haberlerle geri donmek uzere....

O vakit

2006-11-16T02:50:00.001+02:00

Bir başka üretim vakti daha. Gelsin çizimler, sivrilsin kalemler, parlasın cetveller! Renkler photoshoplarda kendini bulsun, kağıtlar yazıcılarla aşk yaşasın!

Film İçinde

2006-11-07T04:45:00.000+02:00

Okulda film çekeceklermiş. Sex and the City'den bildiğimiz Sarah Jessica Parker da hatta bu filmde oynuyormuş. Filmde, Dennis Quaid, öğrencisine (Parker) aşık olan bir profesörü oynuyor. Michael London da yönetmenliği yapıyor. Kendisi, bir ay kadar önce izlediğim 'Illusionist'in de yönetmeni. Film çevirilirken, biz de etrafta koşuşturmamıza devam edecekmişiz. Hadi bakalım...

O da şaşkın.

2006-10-31T01:16:00.000+02:00

Vay be, kasıma da girermişiz. Hava bile farkında değil olup bitenin. Bir açıyor, bir kapıyor, şaşırmış belli.

Sihirbaz!

2006-10-29T20:50:00.000+02:00

Arka mahallelerden birinde eski bir sirk varmış. Bu sirkin pek gizemli bir sihirbazı varmış. Herkes numaralarını hayretler içerisinde izlermiş. Şovun sonunda, sihirbaz yavaş adımlarla sahneyi terkeder, evine gidermiş...

Fotoğraflara bakınca böyle bir giriş yapasım geldi. Gecenin sonunda çektiğim için bir yorgunluk var. O kocaman şapka kendi yapımımdır. Karton üzeri siyah kumaş, iyi oldu. Bayağı da büyük, içine tavşan, kuş, kedi falan da sığar. Değneğim de var. Papyon istedim, ama burada hiç bulamadım. Onun yerine daha barok bir ezgi taşıyan fular yarattım. Bıyığımın birazı gerçek, birazı da boya.

Arkadaşlar, 'iki küpe takman gerekirdi' dediler, böyle gene korsan gibi olmuşmuşum. N'apalım, içimizde var demek, varsın korsan sihirbaz olsun...

Cem Kurtoğlu'nun tüyler ürpertici ses tonu

2006-10-23T07:08:00.000+03:00

Öncelikle herkesin Ramazın Bayramını kutlarım. Amerika'da bir başka bayramın heyecanı ülkeyi sarmış durumda: Cadılar Bayramı Haftasonuna beş gün kaldı. Televizyonda tüm kanallar peşisıra korku filmleri veriyorlar. Evler, dükkanlar şirin bir korkuya sahip. Kimileri kapıyı tıklayacak çocuklara verecek şekeri düşünürken, kimileri de bayramda olacağı 'karakteri' ya da giyeceği kostümü. Buradaki en sevdiğim zamanlardandır. Bu sene ne olacağıma karar vermedim, hazırlığım da yok hiç. Geçen senelerde korsan ve kasap gibi, Amerika'daki 'barbar türk' imajını güçlendirici rollere bürünmüştüm. (Milletimizi çok iyi temsil ediyorum!) Artık arkadaşlarım da ben de, kan götürücü bir karakter olmamı istemiyoruz. :) Fikirlere açığım.

Geçenlerde gene bir korku filmi izlerken aklıma geldiydi, ben neden korku/gerilim filmlerini bu kadar çok seviyordum acaba... Hayır, psikopat falan değilim, kan görmekten de zerre hoşlanmam. Fakat gerilim ya da 'tansiyon' filmleri, içime bir ürperti veriyor. Olayın aksiyon sahnesinden ziyade, öncesi, merakı heyecanlı. Korkuya ilk açıklamalardan birini Aristoteles Poetika'sında vermiş: 'Başkasını tehdit eden bir unsur, kendimizde de aynısını düşünmemize, ve korkuya sebebiyet verir.' Basit geliyor kulağa, ama galiba büyük bir kısmı bu olayın.

Evvelden tiyatrocu Cem Kurtoğlu'nun sunuculuğunu yaptığı 'Sıcağı Sıcağına' diye bir program vardı. Programda, İstanbul'un çeşitli semtlerinde işlenen cinayetleri, seyirciye ibret olması amacıyla, yeniden canlandırırlardı. İşte bu canlandırmalar, belki de en korktuğum korku filmlerimdi. Önce Cem Kurtoğlu çok sağlam bir girişle bizi koltuğa mıhlardı, 'Dün gece... Ümraniye'de çok vahşice bir cinayet işlendi. Olaydan bir saat önce Mehmet Bey işten ayrılmış, evine doğru yola çıkmıştı...' Ve sonra iki-üç fiks tiyatrocunun hazırladığı canlandırmayla başbaşa bırakılırdık. Koltukta pır pır dönerdim heyecandan. Annem, 'korkuyorsan izleme burak' derdi. 'Yok anne, ibret olsun, izlemem lazım' dediğimde, 'peki, ibret olsun bari' der ve o da izlemeye devam ederdi. Olaylar, her zaman vahşice ölümler değildi, kimi zaman ortada ölüm de yoktu hatta. Ama Cem Kurtoğlu'nun o ses tonu, sanki sakin bir ormanı tamamen aleve verirdi...

Abuk subuk takım

2006-10-22T08:31:00.000+03:00

Alt tarafı biraz antrenman yapalım dedik, bacağımızı incittik. Suçluyum, ısınmadan etmeden, solak olmadığım halde, şak diye solumla vurdum. Çok kötü kasıldı, nasıl geçecek bilmiyorum. Maçımız var, pazartesi.

İlk maçta dört sıfırlık bir galibiyet aldık. Üç golle iyi bir katkı yaptım. Pek bir matrak takımız. Pür mimar takımı. Abuk subuk bir ismimiz var: 'Your Mother, Your Actual Mother' diye. Haydi bakalım diyorum.

Beth Orton

2006-10-19T06:44:00.000+03:00

Şarkıların inanilmaz.

Proje Teslim, Dönemin ilk Pizza Siparişi, Düğün ve Raul

2006-10-18T07:40:00.000+03:00

Efendim, bir sunum projesi daha bitirmiş olmanın gururu ve rahatlığıylan yazıyorum. Projenin teslim edildiği saniyeden itibaren, vücut şöyle bir irkilip, silkelenir. İnsan ne kadar yorulduğunu yeni farkeder. Ama mutludur. Sonradan çıkıp top oynar!

Eve geldim, bulaşıklar bir birikmiş, bir birikmiş. Dönemin ilk pizzasını sipariş verdim ve de evi yavaşça toplamaya koyuldum. Bulaşıklardan güzel bir strüktür yaptım mutfakçığımda. Sonra da televizyonu açtım, bir düğün programı çıktı. Bütün program, iki yeni çiftin düğününü anlatıyordu. Nasıl gelinliği seçiyorlar, düğün salonuna karar veriyorlar, falan da filan da. Programın sunucusu aynı zamanda düğünlerin organizatörüydü. Bir orkestra şefi gibi, tüm sülaleyi yönetiyordu. 'Hanımlar, sakızları çıkarsın; beyler, dışarıda beklesin.' Düğün gibi önemli bir vakanın böyle özenle düzenlenmesi güzeldi ama bu kadar da mekanikleşmesi biraz yapay geldi. Biraz karman çorman olmalı düğün. Eğer hakikaten düğün olacaksa. Şahsen, ya çok sakin bir toplantı isterdim düğün yerine, ya da çok karambol bir düğün. Ama ortası değil.

Yarın müzede sunumumuz var. Bilgisayarım yanımda olacak. Bir yandan galatasaray maçını izlemeye kararlıyım.

Öte yandan, içinde hayati dosyalarımın olduğu kayıp küçük portatif hafızamı, dün Raul adlı bir gençten teslim aldım. Ne yapacağımı bilemedim. İçindekilere bakıp, benim olduğuna emin olduktan sonra, bulunduğu perküsyon odasına geri gidip, çantamda bulundurduğum bir adet Twixi verdim. Arkafonda beliren kızarkadaşını işaret edip, 'Çok sağol, birlikte yeriz biz de! dedi. Bayağı mutlu oldum, akşamki koşuşturmacam arasında.

Hadi iyi geceler, ya da iyi sabahlar.

Tuzsuz

2006-10-15T09:48:00.000+03:00

Bugün bir sıkıntı saplandı içime. Konuştum geçmedi, yedim geçmedi, içtim geçmedi. Doğu'nun doğumgünüydü, güzel bir toplantı yaptık, gene de neşem gelmedi pek. Tuzsuz bir çorba gibiyim.

Birden

2006-10-12T22:19:00.000+03:00

Ve birden soğudu hava.

Ekmek Tahtam

2006-10-10T08:56:00.000+03:00

Bu dönem mobilya tasarımı dersi alıyorum. Dönem boyunca bir masa tasarlayacağız. Masa, Pittsburgh'un köprülerinden birinden esintiler taşımalı. Halen tasarım / maket aşamasındayız. İlerleyen safhalarda geribildirimimlen gelirim.

Bir diğer yandan, kıdemli marangozumuz Scott, elimiz ağacı okşasın diye bize nitelikli bir ekmek tahtası yaptırıyor. Üç sene boyunca hiç marangozhaneye uğramadığım için birçok şeyi unutmuşum. Velhasıl birkaç sorun yaşadım yaparken. Ama bunun bir alıştırma olduğunu hatırlayarak, tahtaya cilamı sürdüm, teslim tarihine yetiştirerek. Ne mi oldu, ertesi gün Scott geldi: 'Burak, o cilanın hepsini kazımanı istiyorum. Sonra da bu hataları düzeltmeni istiyorum. Çok düz bir tahta istiyorum ben.' Ya bu kadar da psikopatlık da olmaz ki ama! Hem, bu kadar uğraştıktan sonra da o tahtanın üzerinde ekmek falan kesemem ben. Yazık yani.

The Departed

2006-10-08T19:00:00.000+03:00

Uzun zamandır böyle bir film izlememiştim. Film, yönetmenlik, aktörlük, senaryo... herşey mükemmeldi. The Departed.

Polis-mafya ilişkisinin derinliklerine iniyor film. Hangisinin aslında hangisi olduğunu anlayamıyoruz. Dahası onlar da anlayamıyor. Film boyunca herkes bir 'fareden' bahsediyor ama fareyi bulmak hiç de kolay olmuyor.

Oyuncular mükemmeldi. Jack Nicholson'ın tek kaşını oynatması yetiyor bize birşeyi anlatması için. Matt Damon her role girebilen bir adam, bu seferkinden de başarıyla kalkıyor. Ama en büyük övgü Leonardo di Caprio'ya. Titanic'teki bebek-yüzlü genç, resmen imajını yenilemiş. Filmdeki en zor rolü mükemmel bir şekilde sundu. Helal olsun demek istedim.

Genelde bayan tayfası polisiye filmler sevmez ama bu filmi herkes görmeli. Scorsese, birşeyleri aşıyor bu filmi hazırlarken.

Beton Dans

2006-10-07T08:41:00.000+03:00

Beton dans işte. Yalınayak dansetmek değil, beton duvara yaslanarak bale yapmak hiç değil. Belki çiseleyen yağmurda yavaş bir yürüyüş, belki güneş batmadan önce inceden vücudun üşüme hali. Kimbilir, belki de ellialtı katlı bir gökdelenin çatısının kenarından yürümek. Sorarlarsa bütün bunun ne anlama geldiğini, 'saçmanın mantıkla olan aşkı' desinler ve 'beton dans'tan bilsinler.

zaman nasıl birşeydir böyle...

2006-10-02T08:18:00.000+03:00

Haftalar daha çabuk geçmeye başladı. Evdeki yemek daha çabuk tükeniyor, avuçtaki para daha hızlı eriyor, konuşmalar daha çabuk hafızadan siliniyor. Bir dizi vardı, adını hatırlamıyorum, kız iki parmağını birleştirdiğinde zaman duruyordu ve sonra evin içinde, zamanın durmuşluğunda, dolanıp, bir-iki volta atıp, söylemesi gerekeni düşünüyordu. Yer geldiğinde evin içindeki objelerin yerlerini değiştiriyordu. Sonra da 'zın' ve zaman devam ediyordu. Öyle birşey arada istiyorum. Böyle zamanı yarıp, 'bir dakika, şu kitabı bitireyim', ya da 'biraz daha uyuyim' demek istiyorum.

İnsan Merakı

2006-09-30T10:23:00.000+03:00

Amerika'daki en büyük zevklerimden biri, yeni tanıştığım insanların asıl uyruklarını tahmin etmektir. 'Sen Çek Cumhuriyetlisin'; 'Sende Bask tipi var' demek çok hoşuma gidiyor. Bu akşamki hedefim anlam veremediğim kadar esmer bir kızdı. Keskin bakışlarımı farkettiğinde 'çok sert bakıyorsun bana' diyecek oldu. Durumu anlattım ve Ermeni olduğunu sandığımı söyledim. 'Hayır' dedi. 'Annem iranlı' dedi. Nasıl da anlayamamıştım. Sanki Marjane Satrapi'nin çizgi-romanlarından fışkırmış bir karakterdi o. Nitekim tanıyormuş da. Başladık derin bir İran tartışmasına. Nedense, eskinin, tarihin, beni büyülemesi söz konusu. Çok etkileniyorum birisi tarihini anlatmaya başladığı zaman. Mimarlıkta da, tasarım konumlandırdığım her köşenin tarihin anlamaya çalışıyorum parantez içinde.

Uzun bir müddet Mahta'yla konuştuk. Sonra bir yerden çıkardığı başörtüsünü başına sardı ve mutfağa yöneldi. 'Annen baban din konusunda baskı yapıyor mu' diye sorduğumda hayır dedi. Sonra da çekip gitti.

Bu işin gizemi var. Merakı var.

Merakı.

Çınar'la Saç Kesme Seansları

2006-09-25T20:19:00.000+03:00

Haftasonu Çınar saçımı kesti. İlkini dört sene önce gerçekleştirdiğimiz 'saç kesme seansları'nda ikimiz de kendimizi oldukça geliştirdik. Ben artık nasıl durmam, başımı eğmem gerektiğini biliyorum; Çınar da hangi açıyla saça gireceğini. Bu seferki traş Çınar'ın en iyisidiydi. Zaten bütün akşam saçıma bakıp bakıp, 'Harbi iyi kesmişim ama' dedi. İyi kesmişsin be Çınar!

Amerika'da berbere gitmeyi sevmiyorum çünkü pek kalifiye berberler yok burada. Her eline makinayı alan bu işi yapabileceğini sanıyor. Kaç kez berbere gidip de, çıkışta öfkeyle evin yolunu tuttuğumu hatırlayamam. En son Enrico adında birine gidiyordum. Tek bir sandalyesi vardı. Bir elinde telefon, randevuları ayarlamaya çalışıyor, bir elinde makine, ensemi traşlıyor, bir ayağı da sandalyenin pedalında, beni çevirdikçe çeviriyordu. Beş dakikada da beni yolcu ediyordu. Sonuç fena değildi ama bu çabukluk nedense içime sinmiyordu. Velhasıl Çınar'dır yani olay.

Roma'daki traşım vardı bir de...

Algınım

2006-09-24T06:15:00.000+03:00

Soğuğu özlemişim, ama soğuk algınlığını değil.

Ben de çok algınım be!

Eski Sevgili

2006-09-19T07:09:00.000+03:00

Hiç iyi bir blogger sayılmam; ne hergün yazarım, ne de hergün okurum. Başlık tasarımı da yapmıyorum uzun zamandır. Halbuki çoktan vakti geldi bir renk değişikliğinin. Ama ortada daha derin sorunlar var. Bu blog devam eder mi? Aşk herşeyi affeder mi kıvamında bir soru, ama biraz farklı. Blog tutmaya başlayalı, deri kaplı günlüğümü görmez oldum. Sırlarım ruhumun derinliklerinde bir yerlerde kayboldular belki de. Özlemişim eski sevgiliyi. Gelir mi eski defter, eski çekmecesine?

Aradılar, buldular.

2006-09-09T22:48:00.000+03:00

Gooogle'dan insanlar aramalar yapıp, siteye buyur etmişler. Kimileri oldukça ilginç ve düşündürücü:

'bilinmeyen mezar' - bilinmeyen mezarları ben de bilmiyorum.

'kutsamak nasıl yapılır' - İslamda böyle birşeyden söz edilmiyor. Hıristiyan metodlar için ilgili mercilere başvurunuz.

'soğuk kahveler' - güzel bir film olurdu. Sırayla herkes masadan kalkıyor, yavaşça fincanlara panlıyoruz. Geniş açıdan yukarıya yükseliyor ve soğukluğu dehşetle izleyiciye sunuyoruz.

'gezmek isteyenler' - beni takip edin lütfen.

'japonya'da bebek yemek' - öyle birşey yapmadım, tanık da olmadım. Ama iki sene önce izlediğim '3 sıradışı' adlı karma asya filminin, Fruit Chan imzalı hong kong yapımı 'mantı' (dumplings) adlı bölümünde bir mantıcı konu ediliyordu. Yüksek ve kaotik bir apartmanın küçük bir dairesinde kendi halinde mantılar açan bu kadın, malzeme olarak yeni doğmuş bebekler kullanıyordu. Müşteriler, mantının kendilerine uzun bir ömür ve tazelenmiş bir güzellik vereceği umuduyla, o loş dairenin tek taburesine oturup, özenle hazırlanmış mantı parçalarını katır kutur yiyorlardı.

'kapadokya'da japon gelin' - bölgeye sayıca çok genç japon turist gelmekte. Bunlardan makul, iyi aile kızı olanları ile arkadaşlıklar edilebilir. İlişkide bir gelecek görülmesi halinde, Türk Hava Yolları'nın TK0050 seferiylen Tokyo'ya, takibinde de gelin adayının köyüne gidilebilir. Japon misafirperverliğini ve 2002 dünya kupası sonrası depreşen türkiye japonya dostluğunu da arkanıza alarak, gelini kapıp ülkeye gelebilirsiniz.

'sanki yedim camiyi' - biz sana yedin demedik ki.

'underground bar farkları' - güzel bir tez konusu.

Tam Sinemaya Gitmelik!

2006-09-03T20:29:00.000+03:00

Yavaş yavaş evi düzene oturtuyorum. Yalnız yaşamak hiç de fena değilmiş. Şu ana kadarki en güzel olayı, sabahları banyoya girmek için kimseyi beklemek zorunda olmamam. O neydi öyle ya, geçen sene, önce banyonun dolu olduğunu görür ve söverdim. Beş dakika sonra hala dolu olduğunu görüp, tıklar, gene söverdim. Yirmi dakika sonra ama hala dolu olduğunu görünce de, banyo sevdamdan vazgeçip, söve söve derse giderdim.

Evim az da olsa mobilyalıydı. Ama eksikler vardı, onları tamamladım işte. Evde şu anda bir poşetler topluluğu var. Bu poşetler, benden önce evde kalanların geride bıraktıkları kıyafet ve ayakkabılar. Hepsini biraraya getirdim, kendi giymediklerimle. 'Salvation Army'e telefon açtım, 'Lübnan'a da gönderebilirim ama kasamayacağım, size geliyorum' niyetiylen. Lakin haftasonu kapalılar heralde. Ama haftaiçi onlara eski kıyafetlerle bir çıkarma yapacağım.

Hava her zamanki griliğinde, yağmur ara ara çiseliyor. 'Tam sinemaya gitmelik hava' dedirtiyor insana. Ama Pittsburgh'da hergünün 'tam sinemaya gitmelik' olduğunu hatırlayınca, bu heyecan derinlerde biryerde üzülme kıvamına yoğunlaşıyor. İnsanın fiziği çok hızlı devinimler geçirebiliyor.

Genel olarak, Amerika'nın çok nüfuslu olmayan şehirlerinde, yavaş ve sessiz bir yaşam söz konusudur. Biz Türkler'e bu bir 'hayal kırıklığı' yaşatır gibi olsa da, aslında içten içe bir başka dünyanın kapısını açıyor gibidir. İçimizin dünyası diyebilirim. Düşünecek çok zaman ve yer aralıkları mevcut burada. Çok doktora öğrencisi, pencereden dışarı bakarken, 'eureka!' şeklinde havaya sıçrar mesela.

Geyiğimin son demlerine eriştiğimi farkediyor ve susuyorum.

Yerleselim de guzelleselim.

2006-08-29T19:56:00.000+03:00

Pittsburgh'uma gelmisim de, tek basima yerlesmisim de, girmesinler havaya.

Dort yil durup, son seneyi buldum tek basima oturmak icin. Geldigimden beri, maddi-manevi, butun gayretim evim icin. Temizligi, dekorasyonu ( yani iki odaciktan bahsediyoruz en nihayetinde ) bitmek bilmedi. Hersey iyi gidiyor, ev giderek guzellesiyor. Dunyadaki en onemli yer, evinizdir, demis IKEAcilar. Adamlar biliyor canim. IKEA mukemmel bir yer de, benim en cok hosuma giden, IKEA'nin mobilyalarinin yanisira, yemeklerinin de tum dunyada ayni sekilde sunulmasi. Isvec mutfagini da mobilyalarinin yanina yerlestirmeleri cok guzel.

Dersler basladi. Cok garip oldu tabi. Siniflara yuruyen kitleler, yemek sirasina girmis yorgun insanlar, hangi dunyaya girdiklerinin farkinda olmayan ilk siniflar... Herseyi tatli bir gulumsemeyle takip ediyorum.

Yerleselim de guzelleselim. Yerlesmek. Yer gibi olmak mi sanki? Yere uygun davranmak? Yere gore yasamak? Zor sorular bunlar...

Sessizlikten Gelen Bir Teklif

2006-08-24T03:31:00.000+03:00

Gece gece bir hocamdan asistanlık teklifi aldım. Mimarlığı, alandışı öğrencilere anlatma görevini, büyük ihtimalle üstleneceğim. Hadi hayırlı traşlar!

Uçarayak

2006-08-24T01:25:00.000+03:00

Bir başka amerika uçağı öncesi gecesi. Bavullar hazır gibi, biraz kitap ve elektronik teferruat konulacak. Unuttuğum şeyleri hatırlamaya çalışıyorum, cdlere göz atacağım, almam gereken varsa diye. Bahsettiydim, ıvır zıvır toplama alışkanlığımdan kurtulmaya çalıştığımı. Sırf daha az ıvır zıvır götürebileyim diye, küçük bavullar seçtim. Hatıra niteliğinde sadece skeç defterlerimi sayabilirim; onları da yapacağım sunumda göstermek üzere götürüyorum.

Bu gece daha çok otururum ben ya.

Mezar Mimarı

2006-08-22T19:57:00.000+03:00

Geçen gün aklıma geldi de... Şimdi hergün şu ülkede birileri hayatını yitiriyor. Hergün mezarcılar yeni bir çukur kazıyor, ülkenin topraklarından birazını daha ölü cemaatine ayırıyor. Tamam, kimileri yakınlarıylan aynı yere, üst üste gömülebiliyor. Ama gene de... Bu ülke daha kaç ölüyü toprağında barındırabilir?

Japonlar, yaktıkları bedenlerinin küllerini küçük bir kaba doluşturuyorlar. Bütün ailenin külleri aynı metal kapta birikiyor. Yani, onların böyle bir sorunu olmaz diye düşünüyorum. Metal kaba ilaveten her ölen aile üyesi için bir ahşap parça ekleniyor, mezartaşının kenarına.

Mezarlık tasarlamak, mimarların zor ve hassas görevlerindendir. Hiroshima yakınlarında 'Bilinmeyen için Mezarlık' sanırım alışageldiğiniz mezarlıklardan en farklısı. Savaş sırasında ölü fazlası nedeniyle, farklı yerlere gömülmüş beden ve küllerin anısına, Hideki Yoshimatsu önderliğindeki Archipro sembolik bir mezarlık hazırlamış. Kendim gidememiştim ama alın size iki resim:

Taksim'den ve nemden uzaklaşmak: zor?

2006-08-20T17:17:00.000+03:00

Dün akşam okuldaki 'homecoming' olayı güzeldi. Daha evvelki seneler katılmadığım bu organizasyon, dolucanın şarap sponsorluğu ve diğer bilimum sosis-köfte ikramıyla bana ballandırıldı. Kalabalık gittik, kalabalık devam ettik, kalabalık döndük. Taksim'de eğlenecek mekan bakarken, sarıkızın söylediği gibi bir bıkkınlık geldi birden. Taksim, her zamanki sıkış pıkışlığı, gürültü patırtısındaydı. Fakat değişen bizlerdik heralde. 'Gelmeyelim bir daha buralara, başka yerlere gidelim!' dedik. O da olmazdı, Taksim'in meyhanelerinde fasıl güzeldi, asmalımescit'te uzun duvarların arasında tavla atmak güzeldi, vesaire vesaire. Ama zamanımızın ve hayatımızın önemli bir kısmını orada geçirdikten sonra, sanırım başka yerlere gitmeliyiz artık. Bunları derken sayısız ayı bu sene yurdun dışında geçirdiğimi hatırlıyorum, ama gene de birşeyi değiştirmiyor bu.

Bu sıcakta hiçbirşey yapmak istemiyorum. Toprağın dibine, mesela Kapadokya'daki mağaralardan birine girip, iki ay boyunca durabilirim. Resimlerimi biraraya getirince buldum, Erkan abiyle sohbet ettiğimiz Saklı kilise'deki 'çayhaneyi'. O kadar isterdim ki orada olmayı...

Şu nem oranı niye düşmüyor ki? Ekonomimiz ivme kaybederken, dibimizde savaşlar olup biterken, nem oranına da 'Durumunuzu anlıyorum, bu yüzden sizi yalnız bırakıyorum' diyip, çekip gitmek yakışırdı. Nerde...

Japonya'da daha da okkalı bir şekilde insanı boğan nem, bana geçen sene okuduğum 'çevre ve iklim' dersini hatırlattı. Hocamız, her türlü iklim şartına uygun olarak bir mimari çözüm bulabileceğimizi öğretmişti. Sınavlarımız 'nem çok yüksek, ama sıcaklık çok düşük: ne yapacaksın?' şeklinde kısa sorulardan oluşmaydı. Çok düşündüm ama bir türlü yüksek nemle nasıl başedebileceğimi hatırlayamadım. Bilen varsa, çıksın konuşsun.

Her Gidişin Bir Dönüşü Varmış...

2006-08-17T13:39:00.000+03:00

Geldim ya. Daha da kalabilirmişim yani. Çok rahat söyleyebilirim ki, geride bıraktığım pekçok geziden daha keyifliydi, her bakımdan. Aşk Çeşmesi bahane, Japonya şahane!

Giderken en büyük telaşım, insanlarla nasıl anlaşacağımdı. Malum, ülkede kimse ingilizceyi az biraz bile konuşamıyordu. Fakat, şansıma, tanıştığım insanlar, bana 'kol kanat' gerdiler, gündüzleri biten enerjimi akşam yeniden doldurdular, güzel yemekler ve içkilerle. Bu kadar eğleneceğimi hiç düşünmemiştim. ( Aşağıdakiler: Yuko, Tomohisa ve Aiko)

Karaoke bile yaptım! Hiç de fena değilmiş, oldukça zevkli. Hiç şarkı söylemesen bile, ekrandaki videolara bakmak bile insanı güldürüyor. Küçük bir konser saloncuğunda, sihirli mikrofonla her şarkının hakkından rahatlıkla gelinebiliyor. İstanbul'da da bir karaoke yeri varmış, kesin gitmeli!

Gitmeden önce yaptığım programı da bir yer dışında (Ise) uygulayabildim. Buradan tüm Shinkansen'lere teşekkür ediyorum, beni hızla evime ulaştırdıkları için. Mermi trenleri diyorlar bunlara, hakikaten doğruymuş. Sanki şaha kalkıp, göğü delecek potansiyelleri var.

Geziye Tokyo'da başladım. Birkaç gün, şehrin kaosu ve hızı içinde, kendimi de kaybettim, yolumu da. Sonra Nikko ve Kamakura gibi yerlerde, tapınakların büyüsüne kapıldım. Kyoto'da sıcaktan ölüyorum zannettim. Nara'da çocuk olup ceylanlarla oynadım. Fukuoka'da güzel insanlarla güzel yemekler yedim, karaokesi cabası. Nagasaki'de atom bombası müzesinde ağlamamak için kendimi zor tuttum. Rokko dağında, Tadao Ando'nun kilisesine, Awaji adasında da su tapınağına gittim. Şu ana kadar bir sürü dini yapı gördüm, cami olsun, kilise olsun. Ama Awaji adasındaki o tapınak gibisini görmedim. Oracıkta din değiştirebilirdim yani. Hiçbir resim, hiçbir çizim de onun büyüsünü anlatamaz.

( Buddha Heykelcikleri, Daishoin Tapınağı, Miyajima Adası)

( Işık Kilisesi, İbaraki, Osaka / Tadao Ando)

Hele bir yerleşeyim, toparlanayim, albümler de koyarım buralara. Hala da yerleşmek diyorum; sanki haftaya Amerika'ya, sekiz ay sonra okuluma giden ben değilim!

( Ueno Parkı, Toshogu Tapınağı Kapısı, Tokyo)

Maihara, Himeji ve Nara

2006-08-09T14:28:00.000+03:00

Shiga Bolgesinin Maihara adli sakin kasabasina gittim dun, Shuhei Endo'nun kondurdugu iki tasarimi gormek icin. Japonya'nin turizmden uzak ender kasabalarindan Maihara. Nitekim, binalarin yerlerini sormak icin bir polis burosuna girince, insanlar bayagi sasirdilar. Elimde hem japoncasi hem de ingilizcesi yazili, iki isim yaziliydi. Bir bisiklet istasyonu ile bir anaokulu. Polis alnini kasidi kasidi, bana ya da duvara konustu bol bol, ama tutturamadi. Sonunda imdada yetisen baska polisler hemen cekmeceden kasabanin planlarinin bulundugu paftayi cikarip bana aradigim yerleri buldular.
Bisiklet istasyonunu cok begendim. Basit, kullanisli, zevkli ve estetik. Yani hergun gidip bisikletimi parketmek isterdim. Anaokulunda ise Endo bayagi cocuk olmus, cocuk gibi tasarlamis ( picasso cok takdir ederdi ). Tabi icerideki hocalar bayagi endiselendiler, kapida kazik kadar birini, sirtinda cantasi, su sisesiyle gorunce. Ama aldirmadilar sonra, ben de skecimi yaptim, fotografimi cektim. Iyiydi ya. Endo projelerine enteresan isimler veriyor. Buradan sitesine ulasabilirsiniz. Bisiklet istasyonu icin cyclestation M, anaokulu icinse bubbletecture M'ye bakin.

Sonra Himeji'ye gittim. Himeji kalesiyle un yapmis bir yer. Kalenin cussesi kadar, ulasildigi yol ve etrafini saran duvarlar da ilginc. Egimli, icinden asagi kizgin yag dokmelik bosluklu duvarlar, dusmanin iceri sizmasini buyuk olcude onluyor. Kalenin icerisinde ise yukariya yukselmek imkansiz neredeyse. Cunku merdivenlerin dikligi, dunyanin baska hicbiryerinde yok.

Kaleyi dolandiktan sonra, kasabanin brosurune baktigimda, meger Himeji'de bir Tadao Ando muzesi oldugunu farkettim. Hemen olay yerine kostum. Hayatimda ilk kez bir Tadao Ando muzesi goruyordum ve kalbim gum gum carpti. Gozlerim doldu bile diyebilirim. Himeji'nin edebiyat muzesiydi bu.

Ince, uzun giriste yurudum, kutlelere yaklastim. Hakikaten de, baska kimsenin degil ama, Ando'nun kondurdugu beton, insana huzur veriyor sanki.

Gercekten mukemmeldi.

Bugun Nara'yi gezdim. Todai-ji Tapinagini ve icindeki devasa Budha'yi gordum.

Nara'da unesco'nun dunya mirasi ilan ettigi alti eser bulunuyor. Todai-ji dunyanin en buyuk ahsap yapisi, miras olmak icin yapilmis sanki.

Boyle kucuk bir durum raporu vereyim dedim. Yarin en batiya, Fukuoka'ya gidiyorum. Herkese selamlar, sevgiler.

Japon Gazi

2006-08-07T13:09:00.000+03:00

Yazmaya vakit mi kaldi be dostlar! Su anda Kyoto'dayim. Gezim cok siki bir plana, yorucu bir tempoya ve inanilmaz bir sicaga karsin, cok guzel gidiyor. Cok cici insanlarla tanistim, enfes tapinaklara girdim ve muthis bahceleri izledim. Tokyo, Sendai, Matsushima-Kaigan, Kamakura, Yokohama ve Nikko gibi yerleri gorme sansi buldum. Bu noktadan sonra orta ve bati japonyayi kesfetme arzusundayim. Yarin Shiiga'da Endo'nun aluminyum binalarina, sonra da Himeji'nin kalesine gidecegim. Plan budur, simdi gitmem gerek. Selamlar...

Omotesando Magazalari, Ueno Pazari

2006-07-31T11:25:00.000+03:00

Konichiwaaa, ohayo gozaymaaaas! Efendim, bilhassa 'gozaymas' kelimesini sanki her an isitiyorum. Her cumleye gidiyormus. Bugun pazartesi, yani dorduncu gunum buradaki. Tokyo ve japonlar hakkinda dusundugum ve hissettigim hemen hersey cok olumlu. Temiz bir toplum, gerek mekanlarinda, gerek sokaklarinda, gerekse kendi bedenlerinde. Sokaklarda tabelalar var, 'lutfen sigaranizi portatif kul tablanizla icin' seklinde. Ve insanlar cidden uyguluyor bunu: ellerinde tablalarla beklesiyorlar. (Kendi resimlerimi koyamiyorum, koyduklarim googledan.) Ilginc bir site buldum, japonyada sigara adabini resmeden.

Ablam sagolsun, gelmeden bana burada arayabilecegim birkac insanin numarasini vermisti. Aradim ve iyi ki aramisim bu insanlari. Milano - Tokyo arasi mekik dokuyan bir ithalatci ile tanistim, akira adinda. Tokyo caddelerinde italyanca konusmak garip geldi, ama mukemmeldi nihayetinde. Birkac arkadasini daha davet etti ve bir anda kendimi guzel bir cafede bu guzel insanlarla konusurken buldum. Konustuk da konustuk. Ben Turkiye'yi anlattim, onlar da japon kulturunu. Mimarlik okudugumu soyleyince beni hemen bulundugumuz Omotesando semtindeki Omotesando Hills alisveris merkezine goturduler. Burayi ozel kilan, bir Tadao Ando tasarimi olmasi.

Ando, bu sik semtin ozel yerine, silbastan kendi binasi kondurmak yerine, varolan apartmanlardan yararlanmayi tercih etmis. Asagi kisimda gordugunuz cam cephenin arkasinda eski apartmanlarin kendi cephelerini gorebiliyorsunuz. Icerisi de sokagin egimini ve havasini koruyacak sekilde duzenlenmis. Bir de su sesi eklemisler. Rampalardan asagi ya da yukari cikarken, sanki denizde derinlesiyor ya da sigiya cikiyor bir hava veriyor. En azindan bana verdi, oyle soyleyim. Hemen yakinda Toyo Ito imzali Tod's magazasi goze carpiyor. (foto koyamiyorum, alin size link!)

Resmen carpildim o aksam, Omotesando'da. Nitekim bugun geri gidip, 'incelemelerde' bulundum. Cumartesinin devaminda Akita ve Aiko beni yemege goturduler. 'Herseyi yemeye hazirim' dedim, herseyi yedim de. Bir tabak at eti bile geldi masaya. Turkiye'de kebabini begenmeyenler, 'bunu at etinden yapmislar resmen' derler. Bir kucumseme, igrenme vardir. Bunu bir kenara atip, yedim. Japonya'da oldukca kiymetli ve ozelmis. Onayliyorum, gayet guzel. 'Sake icmedim ben hic,' dedim, 'olur mu ya?' dediler ve soylediler. Garson, sakeyi sisede getiriyor ve masaya dizdigi bardaklara siraylan oracikta dolduruyor. Bardak, bir shot bardagi gibi, biraz daha uzun ve de bir kutunun icine yerlestirilmis. (evvelden sadece kutunun kendisinden iciliyormus.) Sake once bardagi dolduruyor, sonra tasip kutuyu dolduruyor. Bize kalansa, bardaktan yudumlamak yavasca ve de araliklarla kutudan aktarma yapmak. Tadi gayet guzel ve icimi kolay, tavsiye ederim.

Yemegin ardindan eglence sabaha, metro yeniden acilana kadar devam etti. Acilisi iyi yaptik yani. Tabi pazar gunu tempo / programda biraz aksama oldu tabiatiyla. ( Bilmeyenleriniz olabilir, japonyaya keyfekeder degil, okulun sagladigi bir olanakla mimarisini gormeye geldim. Sayfalar bos durmamali, fircalar kurumamali yani!) Ueno'ya gittim pazar. Bircok muzenin ve buyuk bir parkin bulundugu semt burasi. Pazar gunu pazar varmis. Sokaklar kayniyor, saticilar bagris cagris. Cok hosuma gitti.

Metrolara taptim. Inanilmaz organize, gerek istasyonlar, gerekse trenler. Genelde oglen bindigim icin, cok kalabaliga yakalanmadim. Iyi ya hersey. Kaldigim hosteldeki insanlar da tokyo insaninin diger sehirlerdekilere oranla daha acik ve daha sicak oldugunu soyledi. Ilginc degil mi?

Ben simdi gidiyorum. Yemek yiyecegiz aiko ve arkadasiylan. Herkese selamlar, sevgiler.

Tokyo

2006-07-28T18:00:00.000+03:00

Ve vardim. (ingilizce karakteri bagislayin.) Acikca soyleyim, gitmeden nasil heyecanlandigimi bilemezsiniz. Ellerim titredi, kalbim gum gum atti. Heyecanin yaninda korku da vardi elbette. Havaalanindaki bekleme salonunda koltuklarda oturan tek tuk gayri-japon oldugumu farkettigimde, yavastan kizarmaya bile basladim. Velhasil geldim ve de durum gayet acik: ben fazlasiyla yabanciyim bu ulkede. 'A cekik degil!' diye sasirarak bakiyorlar. Hos, japonlar kendilerini cekik gormezlermis, 'ne var, goz iste!' derlermis hep.

Kaldigim 'khaosan', kucuk bir hostelimsi yer. Herkes ayakkabasini kapinin onunde cikariyor. Salonumuz var, televizyonumuz; birkac da bilgisayar koymuslar, sagolsunlar. Cok memnunum.

Ilk dikkatimi ceken, objelerin, arabalarin ve binalarin mumkun mertebe fazlalik teskil etmeyecek sekilde tasarlanmis olmalari. Japonya'nin sadece dortte biri yerlesime uygun oldugu icin, insanlar bunun kiymetini dusunerek yasiyorlarmis hayatlarini, diye okumustum. Arabalar inanilmaz kubik, kutu seklinde resmen. Hani tampon, burun tabir ettigimiz parcalari vardir arabanin; burada yok, kut diye iniyor arka ve on, camdan asagi. Apartmanlar kaldirima dayanmis, balkonlar sanki sokagin icinde.

Arabalar kadar bisiklet de var. Ve isin ilginci kimse bisikletini kilitlemiyor, oylecene sokaga koyuyor, ya da evinin onune. Kimse de calmiyor demek ki. Inanilir sey degil. Italya aklima geliyor bir de....

Yemek olayinda zorlanacagimi biliyordum ama gene de mucadelemi surduruyorum sadece japon usulu yemekte. Ilk gittigim yere, 'e yeter artik, ne varsa yerim iste' seklinde girdim. Adam ingilizce bilmiyordu, onunde pisirdigi kazan corbayi isaret ettim. Adam, 'bunu mu yemek istiyorsun?' dedi sanki. Ben de, 'yani yerim ben.' diye israr ettim ve tasi onumde buldum. Gayet guzeldi. Fakat bir daha yemek gibi bir sansim olamayacak cunku yedigimin ve de yiyeceklerimin adlari mechul benim icin.

Aksamleyin de, Tokyo'nun en isil isil yeri, New York'taki Times Square'in oldugu yere benzetilen Shiinjuku'ya gittim. Her yer dev ekran, her yer isil isil. Herkes biryerlere kosusturuyor, kimileri karaoke icin insan topluyor sokakta, kimileri de gece kluplerine niyetli adamlarla pazarlik yapiyor. Birkaci bana da geldi, belki dusunurdum, ama bu gece katiyen olmazdi.

Saat oniki oldu, ben erken yatayim, erken kalkayim... Iyi geceler.

Çeşmertesi

2006-07-25T21:31:00.000+03:00

Bir başka Çeşme tatili de geride kaldı. Denizli, güneşli, kitaplıydı günler. Konserliydi, en Brooklyn Funk Essentials'lısından ve Hüsnü Şenlendirici'sinden. Gelir gelmez japonya niyetine araç-gereç almak için attım kendimi dışarı. Defter, kağıt, fırça vb. Bir de küçük çapta bir dağcı çantası olayına girmek istiyorum. Bu akşam oturup gezi planımı iyice netleştirmem gerek. Perşembe öğleden sonra havalanıyorum.

Efendim, bu Japonya aslında Marmara + Ege Bölgesi kadar bir yer bile değil. Ama görecek yer çok. Tarihinde, depremlerin sarstığı, yangınların yaktığı, atom bombalarının 'nazikçe' konduğu bu topraklarda, ne insanlar çökmüş, ne de devlet, ne de kültür. Bir azmin, mücadelenin ve başarının öyküsüdür japonya.

Şimdilerde ekonomisi en iyilerden olan bir ülke. Mimarisi de onun desteğini fazlasıyla alıyor. Tüm ünlü ve/veya iyi mimarlar birşeyler yapma şansı bulabiliyor bu ülkede. Bir nevi deneme tahtası da bu açıdan. Genellikle Avrupa'nın ünlü şehirlerindeki mimari eserler, yaşları, yıllamışlıkları ile insanı büyüler. Lakin Tokyo'nun yarısı 70lerden sonra yapılan binalarla bezenmiştir. Hele bir de meşhur Ise tapınakları vardır. 2000 yıllık bir yaşamı var. Ama tapınak her 20 yılda bir, bulundurduğu ahşap elemanları, kağıt paravanları yenilemek için yeniden inşa ediliyor. İşte bu noktada insanın aklı karışıyor: binanın ömrü içinde değil, ruhunda galiba...

Heyecanlandım ben ya. Hem de çok.

resim koymama izin vermeyen blogger'a aşk olsun diyorum.

'Ben n'apim adamın 70 senesinde bindiği trenin biletini?'

2006-07-18T17:39:00.000+03:00

Hem iyi hem kötü... Bu sıralar yollarda olmam... İtalya tecrübemin muhasebesini yapamamışken, istanbula yeniden aşık olmam, sonra nişanlım anadoluyu görmek ve de şimdi çeşme semalarına çıkmak... Başkalarıyla konuştukça kendimi, başka diyarları tanıdıkça istanbulu anlıyorum. Ama biraz ara ya... Devre arası olmuyor galiba bazen.

Geriye kalan birkaç yaprak boya darbeleri, birikmiş fotoğraf ve köşelerde bulundurulmuş bilet.

Tam da bu zamanda karar verdim ya bir de 'toplama/biriktirme' alışkanlığımdan kurtulmaya. Bu bir hastalıkmış. Adamın biri senelerdir biriktirdiklerinden bir 'ıvır-zıvır' müzesi kurmaya karar vermiş istanbul'da. Radyo spikeri, 'ben n'apim adamın 70 senesinde bindiği trenin biletini?' diyor. Haklı, ne yapsın.

Haftaya perşembe büyük japonya seyahatime çıkıyorum. Zihnen de fiziken de hazır değilim. Ama atacağım kendimi yollara işte. Belki de biraz daha sürdürebilirim ıvır-zıvır toplamayı. Başka zaman değil ama bu zaman için: bu gezileri hazmetme eylemimi sonralar gerçekleştireceğim için. Neyse efendim, içelim biz çayımızı...

'Bi çay içek!'

2006-07-18T00:12:00.000+03:00

Çarşamba günü sabahtan Will'i İstanbul'a yolcu ettim, kendim de Niğde'ye yola koyulmadan önce kaçırdığım kiliselere yollandım. Göreme Açıkhava Müzesi'nin biraz arkalarında kalan Saklı Kilise'ye otoban kenarından, bir öğle vaktinde ulaştım. 'Al abi, bu fener, sen kendin gez. Yalnız dikkat et, derin çukur var, düşme,' dedi görevli. Başkalarıyla ilgileniyordu. Sonra yanıma gelip bana herşeyi anlattı. Çıkarken kolumdan tuttu: 'Vaktin varsa bi çay içek!'

İçek ya! 'Sen burdan yukarı çık, ben hemen geliyorum' dedi. Yukarı mağarada, bizim görevli küçük çapta bir çay odası yaratmış: eski bir koltuk, üç tane tabure, alçak bir masa. Serin mağarada çay keyfi: daha ne olabilirdi. Erkan abi arka mağaradan çıkıp, heyecanlı bir şekilde çaydanlığı masaya koydu, süzgeci bardağa yerleştirdikten sonra doldurdu:
- Ya, işte ben burdayım, Saklı Kilise'nin başında duruyorum... Fazla gelen giden olmuyor, bu sene de turist yok ya...
- Sıkılmıyon dimi?
- Yok ya, ben buraları çok seviyorum. İnan, bazen atlıyorum benim motorsiklete, gidiyorum böyle mağaraların yanından. Hiç kimsenin bilmediği mağaralara giriyorum, bakıyorum öyle.

Bir bardak daha sonra mağaranın serinliklerinde para kazanmaktan, askerlikten de dem vurduk. Sonra da çayhaneden ayrıldım. Ayrılmasam ben bir on çay daha içerdim, anneanneme de gidemezdim.

Mahkum camide yatsın, yaşlı teyze mağarada...

2006-07-17T23:27:00.000+03:00

İkinci gün rotamızı Zelve, Ürgüp ve Mustafapaşa olarak belirledik. Zelve de büyük bir tüf alanını kaplıyor. Geniş oyuklu mağaralar ve yüksek tepelere yapılmış sanatsal işlemeler dikkat çekiyor. Ağaçlar ve çalılar da mağaraları sarıp sarmaladıkları için, Göreme'ye nazaran daha bir 'vahşi' havası var. Ayağında kösele ayakkabısıylan düz duvara tırmanacak kadar heyecanlanıyor insanlar.
Ürgüp'te, gördüğümüz çokça mağaradan sonra, selçuklu eserlerini ve eski rum evlerini aramaya koyulduk. İlk durağımız, yüksek bir tepeye konumlanmış Kılıç Paşa Türbesi'ydi. Buradan tüm Ürgüp'ü görebilmek mümkün. İlginç olan bir şey, Ürgüp'te neredeyse tüm binaların, çatılarına taktıkları solar paneller ile güneş enerjisi toplaması. Tüm kasabanın bu nimetten yararlanmasını takdir ettim.

Rum evlerine doğru giderken, Asmalı Konak'ın parkı göze çarpıyor. Yapımcısı, yönetmeni ve oyuncusuyla, dizi burada ölümsüzleştirilmiş. Sanırım yöreye olan içturizmi vaktinde bir hayli canlandırmıştı dizi.
Rum evlerinin çoğu şimdi otel haline getirilmiş. Methini duyduğumuz Esbelli Evi'nde, içeriyi gezmemize pek sıcak bakmadılar. Kayadam'da ise yardımcı olup birkaç odayı gösterdiler. Otelin önceki halini daha çok merak ediyordum, sağolsunlar, bir fotoğraf albümü de çıkartıp neyi ne yaptıklarını gösterdiler.

Ürgüp'te eski dönemlerden kalma Medreseli Yahya Efendi Camii'yi bulduk. Dışarıdan ilk dikkati çeken unsur, minarenin kısa ve yanlardan açık bir kule olmasıydı. Önünde üç tane basamağı vardı. Sonradan gördüm ki, diğer camilerde de durum benzer. Oldukça hoşuma gitti. Lakin, adeta zorla sıkıştırılmış hoparlörler biraz çirkin kaçmış.

Tam geldiğimizde kapısının kilidini açan caminin imamı ve onun arkadaşı bize birkaç bilgi verdiler. Cami 1400'de yapılmış, sonraki yüzyıllarda yanına eklenen bir yapıda eğitim verilmiş. 1950'lerde ise Ürgüp'te hapishane olmaması sebebiyle, mahkumları caminin içinde ağırlamışlar. Pek bir anlamlı geldi, mahkumların Allah'ın evinde konaklamaları...

Mustafapaşa, Ürgüp'ün yaklaşık 10 km. güneyinde küçük bir köy. Burada terkedilmiş rum evleri ve tepelerde yoğunlaşan mağaralar hemen göze çarpıyor. Bir mağara topluluğunun önünden geçerken, 'gelin gelin' diye bir ses duyduk. Ses, tahta pencereli bir mağaradan geliyordu. İçeriye girdiğimde içimden birşeyler koptu adeta. Yaşlı bir teyze bir mağarayı, yüzyıllar önce olduğu şeklinde, kendine ev yapmıştı. Mağaranın oyuklarından ikisine yamuk birer pencere, diğerine de kırık bir kapı koymuştu. Bir insan nasıl yaşardı burada? Teyze, eşini on sene önce kaybetmiş, sonrasında da başını ancak buraya sokabilmiş. Belediye kışın biraz odun veriyormuş, öyle bir şekilde hayatını sürdürüyormuş. Çok üzüldüm. Kendimizce biraz yardım ettik ona, o da hayır duasını etti bize...

İşte böyleydi ikinci günümüz...

'Hep kazdık biz, heeep. Ama bulamadık be anam.'

2006-07-17T22:52:00.000+03:00

Nevşehir civarlarında üç ve Niğde'de birbaşka üç gün geçirdiğim Kapadokya gezim çok güzel geçti. Kıvamında bir geziydi, her bakımdan. Birkaç yazıda gördüklerim ve hissettiklerimden bahsetmek isterim. İlkin, Nevşehir'i gezmek için Göreme'de kaldık amerikalı arkadaşım Will'le. (Will, türkçe'de telafuz etmesi oldukça zor; w harfi kullanmayan bir millet olarak, bu sesi çıkarmakta da önümüze bir duvar koyulmuş adeta. Uzun bir dönem w'yi, v olarak telafuz etmiş bir insan olarak, onu tanıştırdığım insanların çoğu da v'li belledi onun ismini.) Kaldığımız pansiyon, Göreme'nin magaralarının birkaçina konumlanmış. Sahipleri mağaraları elden geçirip, zeminini düzeltmişler, kapılar oturtmuşlar, içine de birkaç yatak atıp, 'hah oldu!' demişler adeta. Pansiyonun sadece yapısı değil, konumu da pek heyecanlı: mağaralar tepeye, en tepeye kümelendiğinden, akşamları pansiyona dönerken, insan kendini hakiki bir mağara adamı gibi hissediyor, böyle usulca kovuğunu arayan. Sahipleri de çok iyi insanlar, herkese tavsiye ederim: Traveller's Cave Pension.

İlk gün Göreme Açıkhava Müzesi'yle başladık gezimize. Mağara-kiliselerin önemli bir bölümü burada: elmalı, yılanlı ve karanlık kiliseler gibi. Müze alabildiğine büyük çünkü Kapadokya alabildiğine büyük. Evvelden Ürgüp ve Göreme'den ibaret oldugunu sandigim Kapadokya, aslında bir bölgeye verilen ad. Şu anki isimleriyle, kuzeyde Nevsehir'in biraz kuzeyinden, güneyde Nigde'ye, batida Aksaray'a kadar uzanan oldukça büyük bir bölge. Otobanda giderken, ya da bir köyde yemek yerken, arkalarda biryerlerde hep mağaralar var ve çoğu turizme açılmamis. Yani dileyen, 'off-road' bir tercih yapıp, uçsuz bucaksız mağaralarda kendini kaybedebilir.

Mağaralar, topraği sıvayarak yapılmış değiller. Bölgede milyon yıllar önce yanardağların patlaması sonucu bir kül tabakası oluşmuş. Bunlar katılaşarak tüf kıvamını almış, zamanla bu tüf de aşınarak, tabaka derin yarıklara sahip olmuş ve bugünün görüntüsüne kavuşmuş. Tüf, kazıması, şekil vermesi çok kolay bir malzeme olduğu için, insanlar yaşamlarını doğrudan buraya taşımışlar. Evleri, ahırları, kiliseleri buralara 'yoğurmuşlar'.

Açıkhava Müzesi'ni gezdikten sonra otuz kilometre kadar güneye, Kaymaklı köyüne gittik. Kaymaklı, Derinkuyu ile birlikte yeraltı şehirlerinin en görülmeye değerlerinden ya da farkedilebilmiş ender birkaçından. Kaymaklı'da yerin altında sekiz seviye mevcutsa da, bunlardan altısı gezilebiliyor. Arkeologlar Derinkuyu ile aralarinda gizli bir yol oldugunu da düşünüyorlar.

Kaymaklı'da yeraltından çıktıktan sonra, hemen yanımızda birkaç eski terkedilmiş ev bulduk. Yığının içinde biraz vakit geçirdikten sonra, yandaki gecekondusundan birkaç köylü çıkarak, konuşmaya başladılar hep bir ağızdan: 'Onlar rumevleri... Terkettiler buraları... Bu mübadele oldu ya... Hee, gitti hepsi.. Sonra da kimse gelmedi... Ama var ya, altın varmış diyorlar bu evlerin diplerinde... Hep kazdık biz, heeep. Ama bulamadık be anam.. Ama buldu bi yabancı.. Adam kendi eliylen koymuş gibi buldu altinlari... Yardım edenle bir kısmını paylaştı, sonra da gitti buralardan.. O köylüler de şimdi zengin oldular, apartman yapıyorlar... '

Baktılar ben dinliyorum, daha da konuştular. Duvarların arkalarından genç kızlar çıkıp donuk bakışlarla takım halinde süzdüler beni. 'Geliverin, bir şeyler ikram edelim. Hem bizim evin altında eski rum kemerleri var, onlari gösteririz' dediler. Girdik içeri. Ayranımızı içtik, hacı annemizi dinledik biraz da. Sonra bizi gecekondularini üzerlerine inşa ettikleri eski rum yapılarına götürdüler. Kemerli kemerli, genis ve yüksek bu mekanlar, simdi yerin de aşağısında kaldıkları için pek bir soğuktular. Zaman zaman kümes, ambar olarak kullanıyorlarmış buraları. Bir niçte kararlı bir tavuk yumurtlama gayreti içindeydi, biz de 'ha gayret!' dedik. Sahiplerine neden buraları fazla kullanmadıklarını sordum. 'E görüyon işte, toz toprak, harabe buralar, nasıl yaşanır burda?' dediler. Halbuki o kadar serin ve ferah bir mekandı ki, taptım resmen!

Oradan ayrıldık. Derinkuyu'ya gittik. Lakin vakit çok geçti ve yeraltına giremedik. Ama bir kilise gözümüze çarpti. Çok hoşuma gitti...

Bizi farkeden küçük kızlar, kiliseyi adeta kuşatma altına aldılar. Tüm çıkışlarımızı kapatıp, ellerindeki bebeklerden almamızı istediler! Güzel mi güzel bir de bebek aldım, 'siftah'larını yaptım akşamın o saatinde, artık ne kadar bir siftahsa o...

İlk günün sonuydu...

uyuyasım

2006-07-16T00:18:00.000+03:00

Ve döndüm. Lakin uyuyasım yazasımdan daha güçlüdür be gari!

yollardayım...

2006-07-08T14:23:00.000+03:00

Efendim, yarın kısmetse küçük bir kapadokya gezisine çıkıyorum. Amerika'dan gelen bir okul arkadaşıma eşlik edeceğim iki gün boyunca. Sanırım 6 yıl önceydi, kız ağırlıklı bir kadroyla kapadokyaya gittiğimizde. Avanos'ta Kirkit Pansiyon'da konaklamış, pansiyonun mağara içine oyulmuş yemek salonunda Recep Abi'nin hazırladığı mükemmel kahvaltılarda keyfimizi bulmuştuk. Asmalı Konak'ın henüz senaryasonun bile yazılmadığı o sakin sonbahar günlerinde, boş asfaltlarda ve topraklarda peri bacalarına yürümüştük. Akşamında kızılırmak'ın başucuna oturup, 'gökyüzünde yalnız gezen yıldızları' söylemiştik. İşte bu anıların ardından gidiyorum kapadokyaya.

Kapadokya'dan sonra da arkadaşımı İstanbul'a yolcu edip, kendim çok az daha güneye, Niğde'ye, Koyunlu'ya, anneannemlerin köyevine gidiyorum. Küçüklüğümde birkaç kez gittiğim bu evden aklımda kalanlar çok değil. Evin bir odasının içinden su geçtiğini hatırlıyorum; nasıl ben de bilmiyorum, bir kaynak mıydı, bir şekilde geçiyordu. Pek de soğuk bir odaydı; suyun üzerinden atlama-cı-lık oynarken kayıp içine düştüğümü hatırlıyorum. Orhan diye bir arkadaşım vardı, birlikte kamyon tekeri yürütürdük. Nazlı diye bir kızın varlığını sanki hatırlıyorum ama kendisini değil. Annemlere fazla birşey sormuyorum, kendim görmek, öğrenmek istiyorum gidince. Fakat, anneannemler köye gitmeden önce salonda konuşulan birkaç şeye göre, dedem köyün hatırı sayılır efendilerindenmiş. Normalde, Göztepe'deki evlerinde sessiz sakin oturan dedeme, meğer köyde 'Mahmut Bey', 'Mahmut Ağa' şeklinde hitap ediliyormuş. Dedem gururla anlattı, nasıl belediyeye evin önüne otobüs durağı koymasını söylediğini. Evin önüne bir kazığı bir şekilde toprağa saplıyor ve gelen otobüsün şoförüne 'bundan böyle burada duracaksınız' diyor.

İşte o durakta inecek var. Gündüzleri çevredeki selçuklu hanlarını, camilerini ve rum kiliselerini de görebilirsem ne mutlu bana...

Sanki

2006-07-08T14:07:00.000+03:00

Dün Elif Şafak'ı gördüm Beyoğlu'nda. Bir-iki saniye süren bakışım, yüzündeki ifadeyi çıkarmaya yetmedi. Ciddi bir hava, sanki biraz telaş da vardı. Belki birini bekliyordu ve geç kalmıştı o kişi. Buna bağlı olarak bir kızgınlık ya da bir hayalkırıklığı da olabilirdi hissettiği. Bilemeyiz. Ama hissettiğim birşey varsa, o da önüne küçük bir masa koysalar, sanki hemen yazmaya başlayacak bir havası vardı. İnsan kalabalığının yanında, gürültü ve tantanaya aldırmadan, sayfalarca yazabilirdi. Sonra da, sağ elini şakağına dayayıp, endişeli bir şekilde seyyar masasını terkeder, uzaklaşırdı oradan. Sanki...

Üsküdar Camileri, Müftülükten 'kağıt' ve Mezartaşları

2006-07-07T11:46:00.000+03:00

Geçtiğimiz hafta, normalde pek sık geçmediğim karşı tarafa geçtiydim. Babamla birkaç işimiz vardı. Sabahtan yanıma skeç defterimi, murat belge'nin gezi rehberini ve fotoğraf makinemi de almıştım, belki ayaküstü küçük bir cami turu yaparım diye. İyi de yapmışım, işimiz bittikten sonra, Üsküdar'a gittim. Üsküdar, Anadolu semtleri arasındaki en tarihi olanıdır. Geçmişte Haliç ve Galata'nın yanısıra, Üsküdar da çok önemli ve ayrıcalıklı bir hala sahipti. Hali vakti yerinde olanlar Üsküdar'dan bir konak alırdı. Üsküdar kelimesi de 'Scutari'den gelir; 'Scutarion' seneler önce Romalıların bu alanda kurdukları bir askeri kışlanın adı, 'Scutarii' de birliğin adıymış. İngilizcedeki 'scout' kelimesinin de roman isminden doğması pek muhtemel görünüyor.

Üsküdar'da, özellikle kıyıya yakın alanda, çok güzel nitelikte birkaç cami bulunuyor. Bunlardan Mihrimah Sultan Camii'yle başladım. Tabii başlayabilmek için öğle namazının sona ermesini bekledim. Köşeden bir gazete aldım, bir çayhanede oturdum, okudum ve çay içtim. Sonra gittim camiye. ( Bu arada cami mi camii mi henüz aradaki farkı kavrayabilmiş değilim. Levhalarda, sadece isim olarak anıldıkları yerlerde camii olarak yazılıyor fakat cümle içinde özellikle takılı makılı olduğu zaman cami olarak kullanılıyor sanırım. ) Mihrimah Sultan'a özgü olmayacak ama, genel anlamda, camilerde hoşuma giden şeylerden biri, cephenin dışına bir kubbeler grubu koyulmuş olmasıdır. Henüz camiye girmemiş olmamıza rağmen, yapıdaki ritim bize ulaştırılıyor. Bir giriş, bir serenat oluyor kubbelerin altından yapılan bu yürüyüş.

Karşıtlıkla kiliselerde böyle bir giriş mevcut olmuyor. Çoğu zaman önüne büyük bir meydan alan kiliselerde, kilisenin cephesinin büyüklüğü ve etrafta bir görüntü kesintisi yaratabilecek bir şey olmaması, insanda cami girişine benzer bir duygu yaratıyor. Kimi zaman hemen önüne birkaç ya da pekçok basamak dizilerek öneminin altı daha da çiziliyor. Bu Mihrimah Sultan'ın kapısı. Camilerde giriş çok alçak tutuluyor. Sanırım bu da Allah'ın katında bir eğilme, saygı anlamını çağrıştırıyor olmalı.

Camiileri tek tek anlatmayacağım, fakat ilginç bir vaka başıma geldi, ikinci gittiğim Yeni Valide Camii'nde. Arkada eskiz yaparken, birisi yanıma gelip, bana camii hakkında bilgi vermeye başladı: '24 pencere, her biri bir saate denk geliyor... 24 kolon..' Sonra da 'sen bırak o çizimi, benle gel!' diyerek beni arkadaki caminin derneğine götürdü. Önüme ansiklopediler, ve de içinde camiyle ilgili gazete küpürleri olan dosyalar dizdi. Eğer istiyorsam, verdiklerini fotokopi çekip geri getirebileceğimi söyledi. Sonra da Üsküdar'ı iyi bilmediğimi düşünerek, bana fotokopiciye kadar eşlik etti. Fotokopiciye de tembih etti: 'Biz camiden geliyoruz!'. Fotokopici, yaptığı en kutsal fotokopilerden birini tamamladıktan sonra, oradan ayrıldık. Yolda, camiye geri dönüşte dernek üyesi bey bana 'Şimdi, Burak'çığım, senin böyle camilere girip çizim yapman doğru değil. Yani güvenlik açısından doğru değil, anlıyor musun? Sen en iyisi, müftülükten bir yazı al, rahat rahat çizimini yap sonra. Kimsenin başı da belaya girmesin' dedi. Şaşırdım tabii, kime zararım vardı ki? 'Öyle deme, senin gibi gelen turistler neleri söküp götürdüler. Restorasyon yapan profesör kendi çinileri çalıp kaçtı. Yaaa..' diyince, aslında çok da haksız olmadıklarını anladım. İstesem başka bir camide şansımı deneyebilirdim. Ama müftülüğü merak ettiğimden ve de bunu başlı başına bir macera olarak gördüğümden, müftülüğe gittim.

'Efendim iyi günler, ben amerika'da mimarlık okuyorum, ilçenizdeki camilerde çizim yapmak için izin istiyorum sizden,' diye girişimi yaptım. 'Şimdi yalnız bu o kadar kolay değil... Senin.. bize okuldan bir dilekçe getirmen lazım önce..' dediler... Bunun imkansızlığını anlattım ve de kendimin dilekçe yazmasına razı oldular.

'... ilçenizdeki camilerde çizim ve fotoğraf çekimi müsaadesi arz ederim..'

Türlü nedenlerden dolayı yaklaşık bir saat alacak bu izin kağıdının bir de kaymakamlıkça onaylanması gerekiyormuş. Dedim, 'olmaz, ben zaten bir hafta buralardayım, yapmayın etmeyin; bari bir nüshasını verin, yanımda taşıyayım.' Kabul ettiler verdiler. Bugüne bugün, kaymakamlıkça onaylanmamış olmasa da müftü imzalı, üsküdar camilerinde çizim yapma iznim var. Eğer İstanbul camileri olarak olayı büyütmek istiyorsam, valiliğe gitmem gerekliymiş! Düşünsenize, çizim yapıcağım diye, dünyayı ayağa kaldırıyormuşum!

Öğle namazından hemen sonra başlamıştım turuma, ama izin alayım derken ikindi okunuyordu bile! Sahildeki Şemsi Paşa Cami'ni ziyaret ettim. Kıyıya nazır, balıkçılar kenarda işlerinde güçlerinde...
Cami'de kimse yoktu, sanırım namaz kılmak için pek rağbet edilmiyor burası. Çok küçük bir camiydi en nihayetinde ve de içinde pek fazla sanat barındırmıyordu. Fakat salt konumu itibariyle çok daha popüler olmalı diye düşünüyorum. Caminin yanında küçük bir kabir ve mezar taşları topluluğu dikkatimi çekti. Mezar taşlarının çoğu, alışageldiğimiz şekillerin üzerine bir kaftan ya da kılıç kondurularak yapılmış. Bir rütbe ya da soyu belirtiyor olmalı.

İsteyen varsa, ben bir daha gitmeye hazırım!

yazdım öylesine bir gece vakti...

2006-07-03T00:23:00.000+03:00

Yalan söylemeye hiç gerek yok, ben ülkemi çok seviyorum. Araya giren ayrılıklar, gördüğüm başka diyarlar, bunu daha da pekiştiriyor. Yaşım daha çok genç ama şimdiden 'bu ülke için birşeyler yapmak istiyorum' muhabbetlerine giriyorum. İnşallah bu hep böyle gider.

Tabi bunca seyahat, uzaklık, arkadaşlıklardan birşeyler götürüyor. Özünden götürmüyor belki ama içeriğinden, tarihçesinden birşeyler götürüyor. Birkaç senedir hala aynı anıları aklımıza getirmemiz, acaba yeni anı üretemememizden mi, yoksa o ilk anıların hayatboyu en güzel anılar olarak kalacak olmalarından mı kaynaklanıyor?

Bugün okuduğum bir yazıda, Amerika'da insanlar, 'bowling alone' olarak adlandırdıkları, 90larda yaşadıkları yalnızlığın şu anda çok daha derinine gömülmüş olduklarını öğrendim. Bilhassa kızgın, rekabetçi ve eşşekler gibi çalışmayı gerektiren amerikan iş sektörü, insanları, arkadaşlarından ve sevdiklerinden oldukça ayırmış. Kadınların da iş dünyasındakı yerini sağlamlaştırmasıyla, evde oturan kadın sayısı çok azaldı. Erkek çalışıyor, kadın çalışıyor, hep beraber işte kafayı yiyorlar, sonra da evde biraz daha yiyorlar kendi başlarına. Böyle bir durumdur Amerika velhasıl. İşin ilginç tarafı, konuyu aydınlığa kavuşturan araştırma ekibi, çözümü internette arıyor. Ekran karşısında saatlerini geçiren insan, antisosyalleşmeye çözümü internette bulabilir mi, merak ederim. Son dönemlerde birçok blogçunun popüler aktivitesi haline gelen 'google'dan bana nasıl ulaşmışlar?' raporları, aslında antisosyalleşen ve duygularını açıklayamacak hale gelen insanın durumunu açıkça ortaya koyar mahiyette. 'Gerdek gecesi nasıl yapılır?' gibi bir soruyu soran insan, yanındakilerin bilgisine başvuramıyor ve google'dan yardım dileniyor. Google çalışanları, sanırım aranan kelimeler karşısında insanlığın durumuyla ilgili epey kaygılanıyorlardır.

Bu da bir minibüsün arka camı:
'Sport' var, 'Allah Korusun' da var ve bir New York plakası var. Bir de Kısır 'Hayalı' var.

aslında

2006-07-02T00:35:00.000+03:00

Yazmamak da yazmaktır.

'Ben papaz.'

2006-06-27T14:57:00.000+03:00

Geldim. Gelişim çok ağır ve acılı oldu. Bavullarım, içlerindeki kitaplar ve elektronik cisimlerden dolayı kaya parçaları gibi oldular. Sırtımdakilerle birlikte, 300 metre ilerideki istasyona yürümek bir işkenceydi. Floransa'dan Roma'ya gittim önce. Gece kalacak yer ayarlamamıştım. Ablam telefondan birkaç yerin adresini verdi. Ama ona ihtiyaç duymadan, istasyonda biriyle anlaştım. Adam evinde birkaç odasını misafirhane haline getirmiş. Biraz pazarlık da yapıp, anlaştık. İyi ki de istasyonun içinde onunla anlaşmışım. Çünkü dışarısı, o vakit, pek de iyi gözükmüyordu.

Geceleyin eşyalarımı bıraktıktan sonra son bir Roma turu yaptım. Termini istasyonu yakınından Trevi'nin Çeşmesi'ne, Viktor Emmanuele'in Saray'ına ve birkaç yere daha yürüdüm. Trevi'nin Çeşmesi'nde, ya da 'Aşk Çeşmesi'nde, yandaki bardan bir bira da alıp, basamaklara oturdum. Suların içinde boğuşan atlara ve üstlerindeki güçlü bedenlere baktım dakikalarca. Roma'nın heybeti ve görkemi muhteşemdi. Herkesin bir aşk dileyerek para attığı çeşmenin önünde, ben birgün Salvi'nin yaptığı bu eserin harikalığında bir eser yapabilmeyi diledim. Aşkı önceden dilemiştim zaten.

Ertesi sabah gene kollarım koparcasına bavullarımı taşıdım. Havaalanına ulaştım, check-inimi yaptım ve inanılmaz rahatladım. Uçakta yanımda İzmir'in başpapazı oturuyordu. İlkin hostesin uzattığı sıcak ekmeği alırken onun üzerine döktüğüm kırıntılardan dolayı küçük derecede bir eshef besledi bana. Ama sonra benim ona okuduğu gazeteden Arjantin maçının skorunu sormamla, bir diyaloğa başladık.

'Ben papaz,' dedi. Söylebildiği tek türkçe cümle buydu. 1 buçuk senedir İzmir'deydi, daha önce de İskenderun'da çalışmıştı. Türkiye'de çok mutlu olduğunu söyledi. Şubat-Mart ayları gibi Trabzon'da işlenen papaz cinayetinden sonra, bunu duymak iyiydi. Biraz da muzurluğa kaçarak, evli olup olmadığını sordum. Beklediğim gibi hayır dedi. İncil'de buna dair bir şeylerin yazılmış olup olmadığını sordum. Hayır dedi, ama bunun bir gelenek olduğunu söyledi. Pratik olarak sürekli yer değiştiren papazlara hiçbir kadının ayak uyduramayacağını söyledi. 'Neden, belki vardır öyle birileri?' dedim, kendim de son yıllarda birkaç ülke arasında seyyahlık yapan biri olarak, öyle birilerini arzu edercesine. Romantizmi bırakarak, 'Protestanlar var, onlar evleniyor' dedi. Onlar da iyi protesto ediyorlarmış valla.

* * * *

Dün akşam iyi buluştuk, bulduk birbirimizi. Oturduğumuz on kişilik masada tek mezun olmayan bendim. Çoğunluk kepini fırlatmış, evini boşaltıp da gelmiş. Hayatımız, maddeler halinde yerine getirilmeyi bekleyen bir listeyse, üniversite de çoğu için üzeri çizilmişti. Şimdi sıradaki madde, iş/master idi. Masamın önünde, altı yıldır asılı olan John Lennon posterinde yazan 'Hayat, biz gelecek için planlar yaparken başımızdan geçenlerdir' sözü doğruydu.

Türkiye'yi özlemişim. Sonuçta burası doğduğum, büyüdüğüm yer. Nereye gidersem gideyim, burasıdır benim gönülden bağlı olduğum yer.

Ben geliyorum.

2006-06-24T20:07:00.000+03:00

Evet... Iki saat sonra bavullarım, bilgisayarım ve trompetimle uzun bir yolculuğa çıkacağım. Uzun çünkü bu gece Roma'da olacağım, uçağımsa yarın sabah. Arasını ne ben, ne de bir başkası biliyor. Tam da İtalya macerama layık bir son! Bugün, benim için altı saatlik tren yolu tepip, benimle son bir yemeğe gelen ablama çok teşekkür ediyorum. Canım o benim.

İstanbul, ben geliyorum. Özledim, biliyorsun.

Futbol Filmi

2006-06-23T01:13:00.000+03:00

Ve İtalya ikinci turda... Materazzi'nin ayağından gelen ilk gole, şehrin göbeğinde bir bakkalda şahit oldum. Herkes birbirine sarıldı, bağrış çağrış. Turistler haritalarına bakmayı bıraktılar, seyyar satıcılar önlerinden geçen zabıtaları umursamadan zıpladılar, hopladılar. O ne büyük bir mutluluktu... Coca-cola olsa, çoktan filmi çekmişti.

Yavaş yavaş bu ülkeden ayrılıyor olmanın şaşkınlığına giriyorum. Bir sessizleştim, etrafa aval aval bakıyorum. Zor duygular bunlar, zor.

Şimdi yatsam kalkar mıyım?

2006-06-21T22:03:00.000+03:00

Japonlar, uyku alanında da devrim yapmışlar. Genellikle anaokullarında yapılan - en azından benim gittiğimde vardı - öğlesonrası uykusu artık Japonya'nın heryerinde, her yaşında ve her mevkisinde yapılmakta. Fukuoka'da bir lise, öğle sonrası 15 dakikalık bir 'uyku dersi' koymuş. Herkes uyuyor. Yönetim, başarıda ciddi bir artış gözlemiş.

Ülkenin çeşitli yerlerinde uyku merkezleri birer birer açılmaya başlamış. Öğle yemeğinden sonra bu mekanlara uğrayan iş adamları, yirmi dakika temiz bir yatakta uyuyup sonra işinin yolunu tutuyormuş. 'Ben yattım mı bir daha kalkamam' olayına da çözüm bulmuşlar. Ziyaretçiler yatağa uzanmadan önce kafein alıyorlarmış. Kafeinin beyinde etkisini göstermesi yirmi dakikayı bulduğundan, onlar derin uykuya geçmeden kafein onları uyandırıyormuş.

Zorlu dönemlerimde, sabahlamak ve sabahlamamak arasında hep kara kara düşünürdüm, 'şimdi yatsam kalkabilir miyim?' diye. Artık işin sırrını öğrenmiş oldum. İnşallah türk bünyesi de aynı reaksiyonu verir.

Türkçeleştim.

2006-06-21T00:50:00.000+03:00

Bloğumda bundan sonra türkçe karakter kullanacağım. Türk Dil Kurumu Teşvik Ödülüne gözümü diktim. Değişikliğin Türkiye'ye dönüyor olmamla ilgisi olabilir. Bu arada, birkaç aydır sayfanın sağ tarafındaki yazılar kesik çıkıyormuş, farkında değildim. Firefox'ta herşey yerli yerinde gözüküyordu ama Explorer'da durum farklıymış. Düzelttim.

Şaka bir yana, bu da 100üncü yazım buradaki. Sanki doğumgünümmüş gibi hissettim...

Iste banyo.

2006-06-20T21:14:00.000+03:00

Bu banyoda guclu bir mimarlik iliskisi uzerinde durdum. Planda gordugunuz uzere tuvalet kabinleri bitisik bloklar olarak mekanin iki yanina konumlandirdim. Iki kabini bir hacimde birlestirerek, tek ve daha guclu bir etki sagladim. Kabe'nin siyah ve buyuk hicminin insanda biraktigi izlenimin kucugunu bu banyoda sergilemeye calistim. Planin yukari kisminda gorulen 'bitkili' alanda japon peyzaji yapmayi uygun gorduk. Banyonun her iki taraftan da bahceyle sarilmasina eslik edercesine, kabin kutleleri de bir organik kimlige burunmus gibidir. Ortada konumlanan lavabo da kabinler arasindaki simetriyi ve diger iliskileri guclendirmektedir. Banyonun sahip oldugu butun bu hacimsel etkinlige lavabo da basit bir hacimle eslik etmektedir. Yakaladigim bu iliskilerin uzerine fazla malzeme kalabiligina gerek gormedik. 'Herseyi beton yapsak, etkisinden hicbirsey eksilmez, bilakis daha da iyi olur,' gorusunde birlestik.

'Erkek nerede, kadin nerede?' gibi bir soru cikabilir. Kutleler farkli cinslere yonelik olabilecegi gibi, karisik olarak da kullanilabilir. Her kabin, normalden biraz daha buyuk tutularak, ayrica bir lavabo saglanmistir. Farketmis olabileceginiz gibi, banyo oldukca genis, yaklasik 80 metrekare. '80 metrekareye ben ev yaparim!' sesleri duyabiliyorum. Lakin, projenin onemli parcalarindan olmasi ve genel konsepte iyi eslik etmesi sebebiyle mevcut tasarim herhangi bir sorun teskil etmiyor, kullandigi alan itibariyle. 'O zaman oraya 20 kabin koyalim!' derseniz, gerek yok cunku ihtiyac yok. Bu da bir dipnottur boyle. (Devasa musluk/su borulari benim eglencem, onlar buyuk ihtimalle (!) gercek olmayacak.)

Baba Oldum!

2006-06-19T23:22:00.000+03:00

Fikir babasi oldum!

Atolyede bir mobilya firmasina hazirladigimiz cok-uniteli bir mimari proje icin konseptuel, alisildigin disinda bir banyo tasarladim. Tasarimim atolyedekiler tarafindan begenildi ve uygulamaya gecilecek. Stajyer kademesinde kucuk de olsa bana ait olan bir tasarimin hayata gecirilmesi, inanilmaz mutluluk verici. Vatana, millete hayirli, tum babalara armagan olsun!

(Cizimler yakinda buralarda olacaktir.)

Sineklere Hutbe

2006-06-19T21:50:00.000+03:00

Cok sicak... Floransa kayniyor... Insanin resmen hicbirsey yapasi gelmiyor. Gelse bile gelemiyor, o kadar sicak. Sinekler, isirma emellerine ulasamadan sicaktan yigiliyorlar konduklari yere, bir daha havalanmamak uzere. Onlarin cansiz bedenleri onunde, isirilmaktan hic hoslanmayan bir insan olarak, ben bile huzunleniyorum. Halbuki tum yil bu vakti beklemislerdi. Biraz sicak olsun, hele biraz pencereler acilsin, biraz icerilere suzulmek istemislerdi. Gunes, oldu mu simdi bu yaptigin?

Ozledim Be!

2006-06-17T20:56:00.000+03:00

6 aya yakin bir sure gecirdigim Italya topraklarindan 1 hafta sonra ayriliyorum. Turkiye'ye gidecegimi soyledigim arkadaslarim, 'E, ne zaman doneceksin peki?' sorusunu yonelttiler. Oyle bir soruydu ki, sanki ben kendimi bildim bileli Italya'da yasamisim ve Turkiye'ye tatile gidiyormusum gibi bir hava yaratildi. 'Hayir, donmeyecegim. En azindan bir sene donmek istesem de mumkun olmayacak.' dedim. Inanamadilar, 'nasil yani?' dediler. Bu kadar inanamadan sonra, ben bile Turkiye'ye donecegime artik inanamaz oldum. Donmek ve gitmek fiillerinin anlamlari bu kadar mi karisabilirdi?

Babami, annemi, arkadaslarimi, teyzelerim, dayilarim, kisaca herkesi ozledim. Ozledigim seylerin listesini yapsam, sayfalar yetmez heralde. Ama birkac seyi sayabilirim elbette. Bir pazar sabahi kalkip, salonda babami gazete okuyor bulmayi ozledim. Annemin, elimi gazeteden cekip 'Hadi kahvaltiya!' demesini ozledim. Kahvaltida bardak ustune bardak cay icmeyi ozledim.

Istiklal Caddesi'nde arkadaslarla oturup muhabbet edebilecek cafe aramayi ozledim. Birkac masayi parsellemis, koyu sohbetler cevirirken baskalarinin da belirip cemaati iyice cumbur yapmasini ozledim. Butun simit dunyalarini ve donercileri ozledim.

Ezan sesini, bangir turk pop muzigini, konserleri ozledim.

Toplu tasimayi, vapurlari, dolmuslari ozledim. 'Bir kisi de burdan' demeyi ozledim. Marketlerde dergi bakmasini ozledim, sessiz sakin kitapcilarda kitaplari karistirmayi. Denizi ozledim.

Ozledim de ozledim...

Ozledim be!

'Benek'i aliyorum!'

2006-06-17T17:29:00.000+03:00

Futbolla iliskim ilk yaslarima dayanir. Eski albumlerden takip edebildigim kadariyla, belimden tutan iki elin yardimiyla, topun uzerinde gezdirilmisim. Biraz buyuyup, yuruyup kosup atlamaya baslayinca ise, kimsenin yardimi olmaksizin topun pesinden gidebildim. 90/91 yillarinin haftalarinin sonlarinda tum akrabalar tam kadro olarak Beykoz'a piknige gittigimizi hatirlarim. Arasinda on metrelik mesafe bulunan iki iri agac arasinda olmasini belirledigimiz kalede, yasim sebebiyle ben gorevliydim. Dayilarim, amcalarim yasimin ve ebatlarimin farkinda, topu agacin dalinin altindan doksana birakmak, ya da uzaklardan cok sert vurmak gibi eylemler icerisine girmezlerdi. Genellikle mac boyunca tum pozisyonlar 'kaleciyle karsi karsiyaydi'. Sagli sollu bindirmeler, arapaslardan yoksun ailemizin maclarinda, butun eglence, forvetteki dayi ve amcalarin, onlerine dusen topu, kaledeki yegenlerinin bacaklarinin arasindan, uzun cimlerin uzerinden yuvarlamalarina odakliydi. Bacakarasi yedigim her golden sonra, herkesin alay konusu olurdum. O zamanlardan beri sahip oldugum ciddiyetimin esasiyla, gururumda bir ezilme hissederdim. 'Oynamiyorum', 'Ben kaleden cikiyorum, yeter!' gibi feryatlarimin sonunda, gozlerimin doldugu bile olmustur. Benim yasadigim butun bu duygusal cocuk buhrani, aile buyukleri icin ayri bir eglence konusu olurdu.

Oniki yasimdayken tasindigimiz sitenin genisce bir futbol sahasi vardi. Butun mahalle, bilhassa haftasonlari sahaya ususurdu. Okul bitiminde sahaya ilk gelenler, asil grubun gelmesine kadar bayagi bir oynarlardi. Ben de bu gruba dahildim. Genelde benim yaslarimdaydi erkenciler. Temposu dusuk ama dosthane ve neseli maclar yapardik aramizda. Saatler 4bucuga yaklasirken, uzaklarda kalabalik bir grup belirirdi. Formalariylan, toplariylan, arkaya yaslanmis saclariylan, asil bir tavirla sahaya yavasca yaklasan 'buyukler', herhangi bir aciklama yapmadan, sahaya girer ve alistirma sutlarini kaleye yagdirmaya baslarlardi. Erkencilerin maci bitmisti. Oylesine bir kalabalik vardi ki orada yanyana on saha yapilmis olsa, hepsi dolardi.

Kalabalik, herkesin oynamayacagi anlamina gelirdi. Kimileri daha oynamadan evinin yolunu tutardi, kimileri ise kenarda muhabbet etmeye baslardi, futbolu akildan tamamiyla cikararak. Sahanin buyuklerinden biri topun uzerine ayagini, ellerini beline yerlestirip, 'Evet beyler... kim benle adim atisacak?' derdi. Biri cikardi. Adimlar atisilirdi. Henuz iki adim atardilar ki, hemen birisi yanindaki kucuge, 'tut hizami' derdi. Aradaki mesafeye bakardi, onun bakmasina da kucukler bakardi. Taraftarin 'atlarsin abi!' guvenoyunu da yanina alip, gerilerden gelip, atlardi usta. Adimlardan sonra adamlar alinirdi. 'Okan'i aliyorum..', 'Murat'i aldim', 'Engin benden...', 'Kaleciyi aldim.' Burada en cok dikkatimi ceken, oyuncularin isimlerine verilen vurguydu. 'Okan' derken, Okan'in tum yetenegi ve gucu, telafuzda mevcuttu. Bazi zamanlar, yetenegi ve gucu olmayanlar da, kullanilan telafuzlarda, sonsuzca yucelenmistir.

Kendi adima ilk zamanlar buyukler geldigi zaman inanilmaz uzulurdum, oynayamayacagimi bilirdim. Fakat birgun, bir buyugun iyi oynayacagimi dusunup beni gunun macininin adamlari arasina almasi sonucu, sansim dondu. Kaleciydim. 'Abanmayacaksiniz ama, tamam mi?' diye guvence istedim. 'Korkma, ben onundeyim, gol yemeyiz,' dedi birisi. Mac boyunca, sayisiz sert sut geldi, kimilerini kucuk ellerimle tokatladim, kimileri ince bacaklarima carpip savruldu, kimilerini de baska taraflarimla celdim. Gol yedim, ama az yedigimi hatirliyorum. Macin sonunda, 'aferin benek!' dedi bir buyuk, yuzumdeki bene referans yaparak. O gunden sonra, birkac yil boyunca, ya da buyuyene kadar 'benek' olarak anildim.

'Benek' iyi bir kaleciydi. Zamanla ucmasini da ogrendi; oyun kurmasini, libero gibi ileri cikmasini, kornerde kale diplerine adam yerlestirmesini ve daha bircok seyi.

Kalecilik, secmedigim bir pozisyondu. Bir gorev olarak teslim aldigim kaleciligin hakkini sonuna kadar verdim. Artik adam alinirken, kendimi on safhada tutuyordum. Ikinci, ya da ucuncu alinan adam ben oluyordum. Gizli gizli gurur duyuyordum kendimle.

Kaleci olarak belki cok ilerleyebilirdim. Fakat, birkac sene sonra, gencligin verdigi deli duygularla, kaleciligi yeterince doyurucu bulmaz oldum. Ben de, ayagi topun uzerinde, elleri belinde bir buyuk oldum. Mac oncesi top sektirdim, kucuklere hava atmak icin. 'Sen, gec kaleye, biraz sut cekecegim!'.

Ortaokulda ve lisede okul takiminda oynadim. Defansin gobeginde ve ortasahanin sagicinde oynadim. Resmi olarak bir gol attim. Ozel maclarda iki ya da uc golum daha var. Tam anlamiyla bir gorev adamiydim. Takimin gol yememesi icin varimi yogumu ortaya koyardim. Iyi top keser, siki markaj yapar ve yatarak mudahelede bulunurdum. Sigorta gorevini islerdim. Hic de cusseli degildim; bir savunma oyuncusundan beklenebilecek bukulemez bir guce sahip degildim. Ama uzun bacaklarim sayesinde, her topa dokunurdum.

Universitede oynamak istemistim. Heyecanla antrenore yazdigim oynama istegime, 'kimseye ihtiyacimiz yok' gibi bir karsilik almistim. Amerika'da futbol tamamiyle fizige dayali. Ince paslar, zarif vuruslar yok. Bir paldir-kuldurluk sozkonusu. Okulda kimsenin fazla da umurunda degil. Ben de umursamiyorum. Ama uzulmekten de kendimi alamiyorum.

Bacakarasi goller, 'benek'lik donemler, defansin belkemikligi... Kendimce uzun bir sure iliski icinde oldugum futboldan, uzunca bir suredir kopmus bulunuyorum. Belki ileride bir amator takima katilir, yeniden yasatirim o muthis duygulari.

Onu Da Tukettik...

2006-06-15T00:14:00.000+03:00

Dunya Kupasi'ni heyecanla beklemistim. Lakin heyecanim biraz bos yereymis. Fransa, Brezilya gibi takimlar yildizlarina karsin dogru durust top oynamiyorlar. Izleyiciye zevk veren goruntuler de ender sayida. Bu aksam Almanya-Polonya macini izliyorduk evde hep beraber. Marco dedi ki, 'Ben, bu Almanya'da cogu futbolcuyu tanimiyorum. Kim bunlar boyle?' Dogru, gecen dunya kupasindan bu dunya kupasina, kendini kadroda tutabilmis kac futbolcu vardi? Daha dogrusu onlari kadroda tutacak dunyada hangi duzen kalmisti?

Tukettik yildizlari. Yedi yasindayken, Hollanda'nin yildizlarini ezbere sayardim: 'Van Basten, Gullit, Rijkaard...' Almanya'da Moller, Mattheus, sahada varliklariyla bile bize bir heyecan verirdi. Bulgaristan'dan Stoichkov, Hirvatistan'dan Suker ve diger bircok takimin herkesin yuregini agzina getiren yildizlari vardi.

'Hersey degisti' cumlesi gene bazi seyleri aciklamak icin ihtiyaci hissedilenlerden. Artik futbol, bireysel yetenege degil, takim oyununa dayaniyor. Oyuncular, fizik ve kondisyon makineleri haline geldiler. 'Eskidin mi sen, Recep, oradan yenisini ver!' seklinde isliyor futbol mekanizmasi. Oyun tarzindaki degisme, yildizlarin eksilmesindeki onemli unsurlardan.

'Ben doydum!'. Bu unsur, futbolcularin, bilhassa Avrupa'da oynayan futbolcularin, yil icinde yaptiklari ust seviye karsilasmalardan sonra, futbola doymus olarak dunya kupalarina gelmelerine atfen. Bana oyle geliyor ki, sampiyonlar liginde final oynamis bir oyuncu icin, dunya kupasi, zorunlu bir ulke borcundan fazlasini ima etmiyor. Kulup duzeyindeki futbol, ulke duzeyindeki futbolun heyecanini katlamis bulunuyor.

'Cilki cikti' cumlesi de konumuza uyuyor. Artik, futbolda yetenegin bir sonraki kademesi magazin. Ronaldo, Beckham... Dun gece, taraftarlarinca isliklanan Ronaldo'nun hali gercekten aciydi. Beckham, futboldan kazandiginin cok mislini reklamlardan kazaniyor. Kendini icinde bulundugu yuksek sosyete partilerinden siyirip, diger kazanclarindan sonra onemsiz bir konuma dusen futbolunu nasil oynayabilir ki? Futbolcu, sadece isini yapan bir gorev adami degil; o sosyetenin baslica aktorlerinden.

'Maytap yok!' Maclardan once gecilen, eski dunya kupalarinin siyah-beyaz goruntulerinde, stadlar dopdolu, insanlar sahaya 90 dereceyle bakarlarken, gunumuz stadyumunda izleyicilere sinema salonu ortami yaratilmaktadir. Herkes civi gibi oturdugu yere cakilmistir adeta gorevlilerce. Maytap yok, ruh da yok. Tamam, artik guvenlik konusu daha onemli oldu hepimiz icin, ama fiziksel guvenligin, cagdasa futbola olan bakisimizda bir guvensizlik yarattigi gozardi edilebilir mi?

Tuketiyoruz herseyi. Sanayilesme, globalizasyon derken, futbolu da mekanik bir duzene soktuk. Bu isin sonu hic parlak degil.

Dilencinin Dilegi

2006-06-12T11:44:00.000+03:00

Dilenciler sozkonusu oldugunda, beklentilerim yuksektir: dileyenin, bir enstruman calmasi, bir gosteri yapmasi, ya da kisaca 'bir is'le mesgul olmasini beklerim. Fiziksel olarak kisitli olan insanlarin bile tutunabilecekleri bir dal vardir diye dusunurum. (Duymaz miyiz, ayagiylan resim yapanlari?) Herseye karsin, sakatlara merhametim ve de ayirabilecegim bozukluklar cogu zaman vardir.

Bir de gorunurde herseyi yerli yerinde dilenciler vardir, yavasca yaklasip bir icki parasi isterler. Cogu ayyastir. Benim verecegim paraylan icecek, baskasininkiyle korkutuk sarhos olacak ve sonra sokagin bir kosesinde sizip kalacak... Bu gercegi bilirim. Ama gene de bu kategorideki dilencilere bir sempati beslerim. 'A ne iyi icip sarhos oluyorsun!' diye dusunmemden degil, sadece istegini acikca ve durustce ifade etmesinden oturu. Kimi dilenciler vardir, 'evde cocugum bekler' der, ama verdiginiz paranin cocugunun beslenmesine gideceginizden emin olamazsiniz. Fakat bu tipteki dilencilerde, verdiginiz paranin yuzde yuz alkole gidecegi malumdur. ( Eger ki 'sarap parasi' isteyip, aldigi parayi cocugunun karnini doyurmaya gidenler yoksa! Bakiniz, bu da basarili bir metod olabilirdi.)

Gelelim olayla ilgili anekdotumuza. Pek tazedir kendileri. Dun aksam, Milano'dan Floransa'ya donuyordum trenle. Karsimda genc birisi oturuyor. Bir ara, birden kolsuz tisortlu orta yasli bir adam karsimdakine yaklasti ve elinde tuttugu kalemi istedi, konusmaksizin. Adam eline kalemi aldi ve hararetle onundeki kagit parcasina birseyler yazdi. Sonra kagidi ona geri verdi. Cocuk bakti, siritti, sonra da, 'peki ama niye bir bira?' dedi.

Kagidi ben de okudum. Adam, tatile gittigi Kuba'da herseyinin calindigini, bir biranin onu su anda cok mutlu edecegini yazmis. Mantiksiz olan birseyler vardi elbette; Kuba'da soyulduysa burada ne yapiyordu? Icecegi bira durumuna nasil yardimci olacakti? Bilmiyorduk. Sorularimiza da cevap veremedi dogru duzgun, konusamiyordu. Cocuk cebinden iki euro kadar bozukluk cikardi, adama verdi. Adam birkac sentini geri verdi ( dilencinin paraustu! ), sonra da gitti.

Adam gittikten sonra ben karsimdaki cocuga sordum, aklimi karistiran sorulari. 'Ben de bilmiyorum, ama hikayesi icin verdim o parayi' dedi. Dogru, adamin esrarengiz bir sekilde yaklasmasi, dilegini yavasca kagida yazmasini resmen bir performansa donusturmesi ve sanirim soguk guzel bir biranin akilda canlandirdigi iyi imaj dolayisiyla, o an, o adama trilyonlar yagabilirdi, eger gosterisi televizyondan naklen yayinlansa.

Dilencilik, tum kotu nedenlerine, agir sartlari ve zavalli orneklerine karsin, kimilerinin 'ellerinde' ilginc bir zanaat olabiliyor.

Ada Vapuru Yandan Cakli...

2006-06-10T13:30:00.000+03:00

Istanbul'un vapurlari yenileniyor. Geleneksel ve modern tasarimlarin savasini kim kazanacak? Belirleyicisi siz olun. (Su siralarda geleneksel onde gidiyor.)

Deprem: 'Geliyorum, Istanbul!'

2006-06-08T16:36:00.000+03:00

Gecen Marmara depreminden sonra cokca yazi yazildi, 'daha da buyuk bir deprem Istanbul'u ilerleyen senelerde vurabilir' seklinde. Artik vura-bilir, 'vura-cak' seklinde belirtilmeye baslandi. Amerikan AP ajansi, olasi 7.4 buyuklugunde bir depremin Istanbul'da hasarini hesaplamis. Rakkamlar korkunc, burada gecmeyecegim.

Desteksiz, derme catma, ucuz insaatli yapilarin dolusturdugu sehir, gene ayni yapilarin cokumu ile bir bosalma yasayacak. Ustune ustluk, tarihin cesitli zamanlarinda deprem darbelerine ugramis ve bunlardan nasibini de almis olan Ayasofya Cami gibi cesitli cok eski yapilarimiz da aramizdan ayrilma tehlikesinde.

Su anda yapilan bir calisma yok. TSK, Adapazari'nda deprem sonrasi tatbikatlar yapiyor. Demek ki haberdarlar depremin geleceginden. Sanirim 'artik hicbirsey yapamayiz, sonrasina bakalim bari' dusuncesindeler.

Gercekten, su noktada ne yapabiliriz acaba?

350,000 binanin yikilmasindan bahsediliyor. Bazilari icin bugun onunden gecseniz 'yikilsinlar, iyi olur' dersiniz; o denli carpik yerlesmenin cirkin ogeleridir. Ama bazilari, Ayasofya gibi, degerli yapilar. Onlara acaba kalici cozumler dusunup uygulamaya gecirmeden once, gecici, cabuk, dayanikli bir mimari cozum getirilebilir mi? Bir 'kese kagidina' sarilabilir mi?

Kimileri yikilacak 350,000 binanin, Istanbul'u guzellestirmek icin acilacak iyi bir patika olarak goruyor. Guzellerini koyalim, fakat parasini nereden bulacagiz? Dunya, Turkiye'ye 'Buyrun, size milyar dolarlar veriyoruz, sehrinizi dayayip doseyin' mi diyecek?

Buraya kadar binalardan bahsettim, biraz dusuncesizce. Bir de butun herseyden onemlisi, insanin cani var. O canin yenisi koyulabilecek mi?

Konusup, fikir uretmeliyiz. Vakittir.

Sicilya

2006-06-06T02:31:00.000+03:00

Hersey persembe aksami mesai bitiminde basladi.
- Iyi aksamlar Michelle!
- Iyi aksamlar, pazartesi gorusuruz Burak!
- (....) Ama yarin cuma.
- A soylemeyi unutmusum, yarin Italya'da resmi tatil var.

Birden uzak bir yere gitmek istedim. Hemen, simdi gitmeliydim. Sicilya, hayalini kurdugum Sicilya'ya gitmeliydim. Oturdum, once tren tarifelerini buldum, 'guzel bu gece kalkiyor'. Sonra gezmek istedigim yerlerden bir rota olusturdum. Tekrar tarifelerle, matematikle ugrastim. Sonrasinda kalacagim yerlere baktim. Bir yere de rezervasyon yaptim kasla goz arasinda. Esyalarimi toplayacagim, fakat farkettim ki bir sirt cintam yok. Aksamin dokuzunda da heryer kapali. Herseyi bir karton torbaya yerlestirdim, bisikletime - bir isarkadasim kendininkini bana vermisti - atladim ve Floransa'nin diger istasyonu olan Campo Marte'ye surdum. Besinci peron kalabalikti, herkes 23.50'de gelmesi gereken ama suresi bilinmeyen bir rotar yapmis olan 'Palermo gece ekspresini' bekliyordu.

Palermo Treni

Ve geldi. Tren dopdoluydu. Biraz koridorda basimi sokacak bir kompartman bulmak icin yuruduysem de, fazla inat etmedim ve koridordaki ac-kapa oturaklardan birine oturdum. Bekledim trenin kalkmasini. Gelen gecenler yuzunden on-onbes kez oturma pozisyonumu degistirmek ve/veya ayaga kalkmak durumunda kaldim. En sonunda, yanimda birbaska gencle beraber, koridorda yalniz kaldik. Bilet sefi biletleri kontrol etti. Sahsen geceyi koridorda gecirecek olma fikri hic de gozumu korkutmadi. Sicilya'ya gidiyordum ben ve bu yolda hersey faniydi.

Lakin on dakika kadar sonra bilet sefi geri gelip, 'gencler, burada iki kisilik yer var. Geceyi orada gecireceginize buraya gelin.' dedi. Kompartmana dogru yoneldik. Yanimdaki genc kapiyi acti, iceri girmeye calisti fakat basarisiz oldu. Bir bacak bir turlu yerinden kimildamiyordu. Bagiris ve itemelerle bacagin ait oldugu sahsi uyandirdik ve iceri girdik. Aman Tanrim, o ne kokuydu! Koyu tenli, guneyli oldugunu tahmin ettigim adamin karsi koltuga uzattigi ayaklari sanki asirlardir kaplarinin icinde beklemislerdi. 'Burak, oniki saatini bu trende gecireceksin. Kokuya alisman yararina olur.' Ve birden kokuyu unuttum. Kompartmandaki uc yabanci sahsa dair suphelerim ve korkularim elbette vardi. Bu yuzden uykumun baslarinda, degisik zaman dilimlerinde gozlerim nobet dikildi, ortaligi kolacan etti. Uzerimdeki degerli seylerimi de pantolonum arka cebine koyup, sirtimi yasladim.

Sabah saat dokuz civariydi ki uyandim. Reggio di Calabria'daydik ve tren, tren vapuruna binmek icin kiyida bekliyordu. Kompartmandaki sahislardan bilhassa suphe duydugum ikisi ayrilmisti. Uzerimi kontrol ettim, hersey yolundaydi. Tren vapura bindi - bozuk bir cumle gibi geliyor ama isin gercegi - ve vapur hareket etti. Bir vakit sonra Messina'ya yanastik. Artik Sicilya sinirlari icindeydim. Messina'da kompartmanimiza bir genc daha katildi. Az sonra ikimiz kaldik. Adini sormadim ama Palermo'lu oldugunu soyledi. Ona yapacagim turdan bahsettim. 'En guzel yere geliyorsun,' dedi. Bana Palermo'da yolda gordugum herseyi yememi tembih etti. Hersey cok farkli, dedi. Ona mafyayi sordum, hala aktiv mi diye. 'Artik mafya yok, politikacilar onlarin rolunu ustlendi simdi,' dedi. Iyi bir sohbet, guzel bir kiyi yolculugu, gunesli bir hava. Yolculuk iyi basladi. Bir harita sanirim isinize yarar:

Palermo

Ogleden sonra iki gibi Palermo'ya vardim. Turistik bilgi noktasi kapaliydi. Bilgi olarak elimde babamin italya'ya gitmeden once hediye ettigi kalin italya kitabinin sicilya yapraklari vardi. Kitaplardan sayfa yirtmak gibi bir adetim hic yoktur, fakat gezi sirasinda tasinan yukun anlamini cok iyi bildigimden boyle bir eyleme gitmistim. Kucuk bir kroki ile sehri dolasmaya basladim.Binalar renkli ve de bol suslemeliydi. Sicilya, Italya'nin Afrika'ya en yakin bolgesi oldugundan, burada afrikanin ve islamin etkileri belirgindi. Bazi italyanca sokak isimlerinin altinda arapcalari da yaziyordu. Sokaklarda buyuk sayida fasli ya da tunuslu oldugunu sandigim insan gordum. Sandovic almak icin ugradigim bir barda, 'panino' istedigimde 'pachino?' diye cevap vereceklerdi. Degisik bir aksanlari vardi.

Biraz rotasizliktan sonra sehrin en onemli aniti olan San Giovanni degli Eremiti kilisesine gittim. Burasi sicilya'nin islami bir egemenligin altindayken yapilmis bir camiydi aslinda. Camiyi sonradan Normanlar 1140 civarinda kiliseye cevirmisler. Aya Sofya'ya benzer bu unsuruyla. Kilise ya da camiyi daha da ilginc kilansa, kubbelerinin ender bir kirmizilikta ve de ampul seklinde olmasi. Sanki meyve vermis bir bitki gibi. Kubbelerin farkli buyuklukleri bu etkiyi daha da guclu kilmis kanimca. Su ana kadar gezdigim camiler genelde genis planlara sahiptiler. Bu yapi ise ince ve biraz dolambac bir plana sahip. Sanki bir ev ve her odasinda farkli sekillerde ibadet yapiliyordu.

Sonra sehrin ana kilisesine, nam-i diger 'duomo'ya gittim. Duomo da islam mimarisinden esintiler tasiyordu. Yesil ve sari, cephenin renklerini olusturmus, mavi motiflerden bir arkafon hazirlanmis. Hacimli egrilerle de sanki insana Palermo'nun bir deniz kenti oldugu hatirlatilmis. Icerisi de guzeldi. Lakin disi daha dikkat cekici. Sonradan tanisacagim birisi kilisenin icinde cok degisik astrolojik oyunlarin mimarize edildigini anlatacakti.

Yorgunlugumun uzerine kilisenin karsisinda rastladigim meyvecide portakal suyu ictim. Sicilya'nin portakallari, limonlari ve diger ayni renkteki meyvalari, ulkenin ve dunyanin sayililarindan. Tezgahtarin onumde siktigi portakal suyu hakikaten de guzeldi.

Evden cikmadan once Palermo'da kalacak yer bakmistim fakat bulamamistim. Dolayisiyla, bir internet cafeye gidip biraz daha kalacak yer arastirmasi yaptim. Gittigim iki yerden 'yer yok' cevabi, ikincinin onerdigi ucuncuden ise 'var var' cevabini aldim. Eski bir palasin icinde kucuk bir otelde oda tuttum, tek geceligine. Biraz dinlendim ve tekrar disari ciktim.

Sehrin meydaninda, trendeki gencin tavsiyesine uyarak, gordugum herseyi yedim. Ozellikle de brioche - icibos pogaca - arasi dondurma cok guzeldi. Biraz daha yurudugumde etrafta isinan kosucular gordum. Eskiden bir atlet, simdi de arasira kosan biri olarak, dogal olarak kosede yarisin baslayacagi yere gittim. Bayagi izledim. Gecenlere 'bravi, bravi!' diye bagirdim. Bir videom da var, izleyin: (sag tusla tiklayip, yeni pencerede acin)

Sonra otele dondum. Ertesi gun Segesta'ya nasil gidebilecegimi sordum. Otelsahibi, oraya giden otobusun adini, yerini ve saatini soyledi. Hesabimi kapatip, odama gittim.

Segesta'ya Gidis

Ertesi gun erkenden kalktim ve otelsahibinin soyledigi meydana gittim. Soyledigi 'Russo' adli sirketin otobusu bekliyordu. Lakin oncamda farkli bir yere gittigi yaziliydi. Meydanda bir de pazar kuruluyordu. Bir teyzeye sordum, Segesta otobusu nereden kalkiyor diye. 'Bilmiyorum, ama bu otobusun soforu barda, kahve iciyor' dedi. Bara gittim ve soforu buldum. Segesta otobusunu bilmedigini soyledi. Tren istasyonunda 'Taranta' adli sirket gidiyormus oraya. Istasyona yurudum. Yolda, ihtiyacini duydugum bir sirt cantasi aldim kendime. Istasyonda taranta adli otobusu bulamadim. Bir baska otobus firmasinin yazihanesine girdim. Bana ilk gittigim meydana donmem gerektigini soylediler.
- Iyi de, oraya gittim ben zaten!
- .....
Meydana geri gittim, konustugum sofor beni gordu ve 'ne is?' gibilerinden kas hareketi yapti. Anlattim. Bu sefer yanindaki diger soforlerle birlikte, bana trene binmemi soyledi. 'Daha hizli gidersin, deger mi su cektigine?' dedi. Degmezdi, Segesta'ya tren oldugunu bilsem, hic degmezdi. Istasyona tekrar gittim ve tren icin bilet aldim. Trenin kalkmasina 20 dakika kala ekranda seggesta treninin yaninda 'SOPP' yazisi belirdi. Bir sefe sordum, 'SOPP ne demek?' 'Soppreso demek' dedi. Yani iptaldi tren. Ya neden ama? Segesta'yi yemeye gitmiyordum ki, sadece gorecektim. Bilet gisesine gittim, istasyonun onunde bir otobus oldugunu soylediler. Trenin yoklugunda, bir otobus Trapani'ye, Segesta yolunun uzantisi bir sehre gidiyordu. Tam olarak soylenenleri anlamadim ama bindim. Trapani yolculari ve Trapani treninin sefi otobuste birlikteydi. Sefi de otobuste gormek garibime gitti. Ne yapsin, treni yoktu adamin. Hemen yayilan dedikodulardan ogrendigime gore, Trapani - Palermo yolu arasinda bir yerde bir kaza olmus ve bir kadin hayatini yitirmisti.

Otobus, tren-otobus, trendi aslinda. Trapani treninin durdugu tum koylere ugradi, yolculara her seferinde 'Tren iptal, bu otobus simdi tren oldu, atlayin!' mesaji verildi. Bu sekilde Isola delle Femmine adli kasabaya kadar gittik. Orada bir tren bizi karsiladi ve yola oyle devam ettik. Dogrusu, artik trendekiler birbirini tanimayan yabancilar degil, ayni kader etrafinda toplanmis, dedikodusunu paylasmis vatandaslardi.

Ve Segesta'ya vardim.

Segesta

Segesta istasyonunda benimle birlikte bir de fransiz bir cift indi. Bilgi edinmek icin bir yer aradim fakat yoktu. Bir restoran mevcuttu. Kasiyere sordum, tapinagin nerede oldugunu. Hic duymadigim bir aksanla 'yurumem gerektigini soyledi.' Istasyon tam olarak hicbiryerin ortasindaydi. Raylar ve otobanlar etrafindaydi. Cift seritli bir otoban cikisinda yurumeye basladim. Cok gecmeden tabelayi gordum.

Yururken yanimdan gecen arabalara otostop isareti yaptim. Kimse durmadi. Iyi ki durmamislar. Cunku birkac dakika sonra tepesini gorecegim tapinagi, saniye saniye, yavas yavas, yaklasa koklasa gormek belki de hayatimin en guzel tecrubelerindendi.

Tapinagin oldugu yerde arabalar ve karavanlar vardi. Lakin hicbir otobus yoktu. Bilenlerin geldigi bir yer oldugu hemen anlasiliyordu. Tapinaga tirmandim. Yapimi bitmemis bir tapinak olarak, cok buyuk bir degeri vardi. Eski vaziyetini buyuk olcude korumus. Hakikaten buyuleyiciydi. Sonra, yandaki tepede kurulu agora ve anfitiyatroyu gezdim. Ilgimi ceken tapinak ve yerlesim yerinin birbirinden kesin bir sekilde ayrilmis olmasiydi. Sanirim, evinden cikip, tapinaga yolalan eski bir yunanli, tapinaga varana kadar coktan tanrisi icin tapinma gorevini yerine getiriyordu. Kanimca, tapinak, su anki guclu mimarisinin yerinde, sade ve gosterissiz bile olsa, salt bulundugu konum ile islevini yerine getirirdi. Anladim ki, bazi binalara sadece gelmek, yaklasmak bile yetiyor.

Donus trenini yakalamak icin istasyona geri yurumeye basladim. Yorgunlugun da etkisiyle adimlarim yavasladi. Bir an yetisemeyecegim diye dusundum. Lakin vaktinde vardim. Bir bilet gisesi ya da makinesi aradim. Yoktu. Oyle treni beklemeye basladim. Fakat tren gelmedi. Bir on dakika sonra, bir adam kenarda belirdi:
- Tren mi bekliyorsun?
- Evet.
- Nereye gideceksin?
- Palermo.
- Gel... Baska kimse var mi senden baska?
- Yok.
Sabahki olayin tekerruruydu bu. Kaza sebebiyle otobus yolculara 'trenlik' etmeye devam ediyordu. Otobus beni Palermo'ya ulastirdi. Buradan trene binerek, guneye, cok guneye, Italya'nin en guney noktalarindan birine, Agrigento'ya gittim. Yolculugumda herhangi bir zorlukla karsilasmadim bu kez.

Agrigento, Aksam
Bir iki saat daha yolculuk ettim ve Agrigento'ya vardim. Hava daha sicakti sanki. Agrigento'da kalacak yer ayirtmistim. Lakin not defterime baktigimda adresini yazmamis oldugumu farkettim. Benzin istasyonuna sordum, bilmiyoruz, dediler. Yanda bir otel vardi, onlara sordum. Bir otele girip de baska bir otelin bilgisini sormak da cok populer bir is olmasa gerek! Ama, sagolsunlar, hemen soylediler adresi, hatta elime bir harita verip uzerinde isaretlediler. Dahasi, yardimci olan Fabio, kaybolursam arayabilecegim cep telefonu numarasini ve otelin numarasini da verdi. Nasil bir yerdi burasi, bu ne sicakkanlilikti...

Kalacagim yer, 'Bed and Breakfast Lerux'u bulamadim harita isaretlenen yerde. Etrafimda apartmanlar vardi ve de hic en ufak bir tabela yoktu bu yer icin. Bir eczaneye girdim, sordum; eczaci kadin benimle beraber otuz metre yuruyup tarif etti. Ama gene bulamadim. Bir bilgisayarciya girdim.
- Ruggero Casesa ya da Casesa yazmali zilde dedi.
Yakin dostuymus kendisi. Zili buldum, bastim. Bir apartman dairesiydi yani bizim 'Bed and Breakfast'. Hafif kir sacli, gozluklu, sirin biri karsiladi beni. 'Merhaba, ben Ruggero' dedi, 'Saat sekizi on geciyor... Hakikaten de vaktinde geldin dedi.' Yer ayirtirken sekizde gelecegimi belirtmistim, iyi gelmistim gercekten. Sola dondugumde televizyon seyreden bir kiz gordum. Selamlastik. Sonra Ruggero ile burokratik islemleri halletmek uzere mutfaga girdik. Bir gece kalacagimi bildigi halde, evdeki kurallardan bahsetti. Pikemi, havlumu verdi, odami gosterdi. Sonra salondaki kizla tanistim. Ismi Catherina idi ve Avustralya'liydi. Isin ilginci o da mimarlik okuyordu. Tesaduf. Iki senesini bitirmis, sonra gezmek ve baska seyler yapmak icin okula ara vermis. 3 haftadir italya'daydi ve buraya dun gelmisti. Ruggero aksam bir blues konseri oldugunu soyledi. Hep beraber gitmek icin anlastik. Lakin Ruggero sonra bize katilacagini soyledi.

Italya'ya geldigimden beri, cok fazla sayida lokantaya gitmedim. Roma'dayken okul arkadaslarim yemek yemeye gitmek gibi bir egilimde bulunmadilar. Ev arkadaslarim hergun evde bir sekilde idare ettiler. Boyle olunca ben de hep evde yemek yaptim, kendi kendimi besledim. Arada, Burcu'yla gorustugumuz zamanlarda, butun ogunleri disari yedik, hinc cikarircasina. Fakat, ilk defa, disarida yemek yemek isteyen biri daha vardi. Catherina ile bir pizzaciya gittik. Ben 'Pizza Agrigentina' istedim. O da acili bir pizza (guneyin, islamin etkisidir bu aci.) Masa sallaniyordu. Catherina hemen peceteleri sikistirdi masanin ayaginin altina. Bu hareketi, bizi merakla izleyen cevre masalardan da bir takdir topladi. Mimar adayi oldugunu da bagirmis oldu adeta.

Pizzanin ardindan garson kadin bize kucuk bir bardak limoncello getirdi. Limoncello, bircogunuzun bildigini dusundugum limon likoru. Sicilya'nin kendi urettigi Limoncello'su var. Ondan takdim edildik. Lezizdi.

Sonra konsere gittik. Ruggero da geldi. Cok aman aman bir blues dinleyecisi degilim ama konser hakikaten mukemmeldi, cok hosuma gitti.

Agrigento, Sabah

Sabahleyin, sehirde sahip oldugum alti saatin bilincinde, erken kalktim. Ruggero da kahvaltiyi hazirlamisti. Catherina da geldi ve de onceki gun kendisi tapinaklari gezdigi halde tekrar benimle gezmeyi kabul etti. Kahvaltida Ruggero, Turkiye'nin Avrupa Birligi durumunu sordu. Dedim, isler zor gidiyor.

Tapinaklar vadisine gittik. Otobusle inmek yerine, yurumeyi tercih ettik. Gene cok guzel oldu yavastan yaklasmak. Tapinaklar hakkinda fazla bilgim yoktu. Biraz yanlarindaki plakalardan okudum, biraz da fransiz rehberin aciklamalarina kulak kabarttim. Duvar, deniz, bina, mekan gibi kelimeler iki dilde de benzerdi. Sahi soylemeyi unuttum, Agrigento'nun sahilleri Akdeniz'le birlikteydi.

Yunanlilarin, milattan once 5inci yuzyilda yaptiklari bu tapinaklar, Kartezyanlar ve Hristiyanlar tarafindan zarara ugratilmis. Cogu yerde kirik dokuk sekilde duruyor. Fakat, ilginctir, olduklari halleri bana normalde olabileceklerinden daha cekici geldi.

Kirilan bolumlerin yerini aklimla doldurmak, tapinaklara tirmanan yunanlilari hayal etmek, taslari dizen iscileri aklimda gorebilmek, cok heyecanli. Acaba bugun, bu tapinaklar mukemmel sekilleriyle dursalar, bu kadar turist gelir miydi?

Merak, gizem ve algilama cesitliligiydi insani buraya getiren. Iste bu noktada mimarlik siir kivamini kazaniyor. Kisinin kendinden bir parca koyup, mekani oyle algilamasi, bir siirin kelimelerinden farkli anlamlar cikarmaya benziyordu. Bu sebeple, bundan sonra yapacagim tasarimlarda, dusunulmus merak unsurlari, tasarlanmis tamamlanmamisliklar uzerinde kafa yoracagim.

Agrigento'nun icerisinde yeralan bu enfes tapinaklar vadisinin yanibasinda, Agrigento'nun cirkin yapilasmasi hemen dikkat cekiyor. Uzun uzun apartmanlarla sevimsiz bir gokcizgisi olusturulmus. Catherina acikladi, 'Bu apartmanlar mafya mimarisinin urunu. Binalarla hem insanlardan kira almis oldular, hem de kirli islerini bir cati kurmus oldular.' Nitekim, parayi cogaltmak icin, apartmanlarda daha once italya'nin hicbir yerinde gormedigim sekiz-dokuz kata cikilmis. Basli basina bir inceleme konusu.

Tapinaklarin hikayelerine, yapilarinin detaylarina girersem bu yazi hic bitmeyecek.

Agrigento'dan Floransa'ya donusumde ufak bir sorun yasadim. Bilet saticisi, istedigim trene bilet vermemekte diretti. 'Neden daha fazla para vermek istiyorsun?', 'Bu couchette tren ve rezervasyon icin cok gec,' 'Bu trene binersen bir daha inemezsin,' (!!) gibi nedenler siraladi ve bu yuzden gelisimi geciktirici bir baska sefere bilet aldim. Biraz ise gec kaldim. Ama o kadar da olacakti. Bu maceranin bir 'karizmasi' olmaliydi elbette.

Hikayeyi anlattigim herkes nasil saatler suren tren yolculuguna katlandigimi sordu. 'Delisin sen!' dediler. Ister deli diyin, ister maceraperest. Trenle yolculuk bir yolculuk degildi sadece; bir tecrube, bir heyecan ve bir ulke turuydu.

Buraya kadar geldiyseniz helal olsun.

Resimleri internete koymaya basladim. Palermo albumume buradan ulasabilirsiniz. Cogunlukla mimarinin kaydidir bu albumler.

Selamlar.

Internet kanatlandi, aldi basini gitti...

2006-06-01T11:52:00.000+03:00

Internete ilk girdigim yili tam olarak hatirlamiyorum fakat ortaokuldaydim. Modemim uzun bir yakinmadan sonra baglantiyi kurardi. Acilan pencerede aklima gelen fazla adres olmadigi icin, hurriyete ve milliyete bakardim sadece. Bazi gunler fotomacin da sitesine girerdim. Sitesinde, fotomacin o gunku sayisinin kagit versiyonunu taranmis bir sekilde okuyucuya sunarlardi. Zahmetli isti; o sayfalari tek tek oraya tarayip koyan icin ve o sayfalarin resimlerini gormeyi bekleyen benim icin.. Bir de bilgisayarin icinde cok da ne ise yaradigini bilmedigim programlardan netmeeting vardi. Kamera ve mikrofon ile gorusme yaptiran programlarin oncusudur. Bir sekilde amerika'dan birisiyle gorusme yapmistim. Benim alet edavatim yoktu, dolayisiyla ben karsi tarafa ses ya da goruntu yollayamamistim. Fakat karsimdaki amerikaliyi, sakali, kilolu yuzuyle ekrandan gorebilmistim. Hatta evdekilere de seslenmis olabilirim, ' gelin, gelin!' diye. Ertesi gun de okulda hikayemi anlatmistim. 'Hadi ya... oyle mi..' gibi bir ilgisizlikle karsilasmistim.

O gunlerden bugune cok sey degisti. Artik internetin ayaklari yerden kesildi, ucuyor resmen. Herkes baska baska programlar kullaniyor. On milyar baloncuk site var. Ve herkes bu alemde bulusuyor, birbiriyle konusuyor. Annem bile telefon edip, 'burakcigim msn'e gel' diyor.

Bir de blog dunyasi var. Kelime firtinasi, duygu ve dusunce tufani... Insan tanimadigi hayatlarin parcalarina ortak olabiliyor artik. En buyuk zevkim oldu diyebilirim, yabanci sinirlar icerisinde yabanci yazilar okumak.

Yakin bir zamanda begeniyle takip ettigim bloglari burada siralayacagim.

Birkac yil icindeki buyuk degisimden boylesi bir heyecan duyuyorsam, gelecekte bizleri bekleyenin nasil bir duygu yaratacagini merak ederim.

Tumer Metin

2006-05-30T20:48:00.000+03:00

Bugun haberleri okumamla ugradigim saskinligi anlatamam: Tumer Metin Fenerbahce'ye transfer oldu. Haber yazisi 'flas! flas! flas!' seklinde basliyordu. Bana kalirsa, yazar 'sok! sok! sok!' demek istemis, fakat taraftarligini ele vermemek istemisti. Birkac gundur ortalikta, her zamanki dedikodularin arasinda bir yerde, Tumer'in transferi konusuluyordu. Lakin, bilhassa da fenerin 'Tumer'le ilgilenmiyoruz' gibi bir resmi aciklamasindan sonra, herkes icin bir sok oldu transfer. Besiktaslisi 'bir kaptana yakisti mi simdi' diye sinirlendi, fenerlisi kanimca cok da bekledikleri ve siddetle arzuladiklari bir transfer olmadigi icin, biraz yapmacik bir sevincle 'hehey, boyle aliriz biz futbolcuyu' gibisinden bir tepki verdi. Bu tepkilerle kastim sayfalara yorum yapan vatandaslar.

Fakat taraftar, takimin lehinde ve aleyhinde her turlu gelismede, her zaman gurur duyacak bir sey bulmaliydi. Nasil ki fenerliler, besiktas'a transfer olan eski oyunculari icin 'bizim isimize yaramiyordu zaten' gibi yorumlar yaptilarsa, besiktaslilarin cogu da tumer'i farkli ama esit bir kivamda disladilar: 'gelmis 33 yasina, ne yapacak ki sanki?'

Taraftar olmanin kisisel gurur, takim tutmanin bir 'erkeklik meselesi' oldugu ulkemizde, bu tepkiler dogal.

Bir de tepkilerin arasinda kalan Tumer var. Ciktigi yayinin iki dakikasini internete koymuslar, izledim. Bence o bile henuz farkinda degil, nasil bir karar verdiginin. Aciklamasinda, yeni takimini 'ailesi', ciktigi televizyon kanalini 'evi' olarak tarif etti. Uzerinden henuz saatler gecmis bir transferden sonra biraz zorlanarak kullandigi bu ve benzeri edebiyat gayet profesyonel ve olmasi gereken. Kendisi artik o klubun bir parcasi. Lakin, butun bu transfer Turkiye sinirlari icinde gerceklesiyor! Ve ne yazik ki insan onun yasadigi bu heyecani gercekci bulmakta zorlaniyor. Programi izleyen fanatik bir besiktasli heralde 'Ama Tumer, ne diyorsun sen?' demekten kendini alamamistir.

Tumer'in transferi kendisi icin, ekonomik anlamda oldukca karli. Ama fanatik turkiye icin rahat hazmedilebilir bir transfer degil. Simdiden ortalik bu kadar calkalandi - ben de calkaladim; bir de bu isin tumer oynayinca yapilacak calkalandirmasi var...

O da gitti!

2006-05-29T12:23:00.000+03:00

Evet, sonunda bisikletim de calindi. Ilk defa, ise daha erken gidiyorum diye bir heyecan sarmisti sabahleyin. Lakin, bisikletimin yerinde yeller estigini gorunce, heyecanim sondu. Fakat sasirmadim, 'eh n'apalim, yuruyecegiz bugun' dedim ve tabana kuvvet ise gittim. Bir baska sabah sokagin ortasinda ciripciplak uyanmak da sasirtmamali insani.

* * *

Jan von Holleben cok hos, bir o kadar da muzur bir calismaya imza atmis, 'dreams of flying' adinda. Bakmanizi siddetle tavsiye ederim.

Kim 500 Milyar Ister?

2006-05-28T00:25:00.000+03:00

'Kim 500 Milyar Ister?' sevdigim bir program. Insanin ekran karsisinda kendi bilgisini sinayabildigi, yanindakilerle bilgi kapismasina girebildigi ve de yarismacilarin zor sorular karsisinda yasadigi zor anlarda onlarla sempati kurabildigi ilginc bir yarisma. Yarisma, farkli isimler ve farkli miktarda odullerde dunyanin bircok ulkesinde duzenleniyor. Ben de, su ana kadar sentezini yapmaya calistigim turk, amerikan ve italyan kulturlerinde yarismanin ne boyutlarda, hangi sekillerde gerceklestigi uzerine birseyler soylemek istiyorum.

Turkiyede'ki yarisma pek cok katilimci icin bir sans kapisi: yeni bir araba, yeni bir ev, yeni bir is, yeni bir egitim ve baska bircok dus icin katedilmesi gereken zorlu bir patika. Sessiz sakin islerde calisip, bir sekilde bilgisini biriktirip de gelmis muhendisler, eczacilarin yanisira universitede okumakta olup, genc zekalarina guvenen ogrenciler yarismacilarin buyuk cogunlugunu olusturuyor. Kadin erkek orani dikkat cekici bir farklilik tasimiyor. Yarismayi sunan Kenan Isik, guleryuzu ve kirli ak sakaliyla yarismaciya olumlu bir disetki yapsa da, teatral ses tonu ile soru ve siklara sahip olduklarindan daha da 'septik' ve 'mistik' bir hava kazandiriyor. Bilhassa milyarlik sorularda, yarismacinin dakikalarca dusundugu sorularda, Isik soruyu tekrarlarken, sanki soru bir tiyatro kahramanina donusuyor ve gosteri yapiyor. Siklar bile kendilerinin dogru cevap olduklarindan vazgeciyorlar. Butun program studyosu bir bilinmezlik girdabina donusuyor. 'Seyircilere danismak istiyorum.' Seyircinin danisilacak neresi, hangi akli kaldi ki, o isiklarin uzay maviliginde, morotesi isin renkliliginde? Butun zorluklara gogus gerip, son sorulara yaklasan yarismacilari bu vakit programda mevcut olmayan, dis etkenler sikbogaz ediyor: 'Simdi 16 milyari kaybedersem, hanim ne der?', 'Bak bu parayla araba alabilirim, acgozlu olma huseyin.' Dakikalar gecer, gecer ve canlar calar. 'Bir sonraki programda devam etmek uzere, hosca kaliniz efendim'. Hosca kalmak mumkun mudur yarismaci icin? Bir sonraki programa hazirlanmak uzere isini gucunu birakir, evde ansiklopedilere verir kendini; bilgilerin gereksiz olanlarini arar, didikler. Yemeden, icmeden kesilir. Ve bu stresle ciktigi ikinci rountta cabuk bir sekilde nakavt olur. Ekran karsisinda biz, sessizce koltugumuza gomuluruz. Kim 500 milyar ister? Yok mu kimse?

Amerikan '500 milyar'i ilk izlendiginde programin asli mi, sakasi mi oldugunu sordurtuyor insana: gulusmeler, konusmalar, programi sunan Regis Philbin'in insana bir teksas lokalinde bira iciyor havasi veren tavri programi kesinlikle yarisma anlaminda yarismadan uzaklastiriyor. Yarismacilar cogunlukla elit bir universitede okuyan ya da yeni mezun olmus genclerden olusuyor. Hepsi de bir hirs, bir hirs. 'Bilgime guveniyorum, parayi da alip gidecegim, haberiniz olsun.' Sorularin akabininde, turkiye'de oldugu gibi soguk, sessiz ruzgarlar esmiyor studyoda. Philbin'in siklarin arasina, amerikan kulturunun baslica unsurlari olan yemek ve seksle ilgili espriler beziyor. Yarismacidan da beklenen karsilik geldi mi, sorular-cevaplar bir koseye birakilip, olaganustu yuzeysel bir sohbet yarismayi kasip kavuruyor. Ekran karsisindakilere de extra-large kolalarindan yudumlamak dusuyor.

Italyan '500 milyar'i izlerken, nedense sunucuyla yarismaciyi sanki beraber sinemaya gelmisler de film hakkinda yorum yapiyorlar seklinde bir goruntu ediniyorum: o denli bir sicaklik, bir dosthanelik sozkonusu. Sorulardan birinde kelimeleri verilmis bir sarkinin bestekari sorulmaktaydi. Yarismaci dogru cevabi bilmekle kalmadi, sarkiyi buyuk bir heyecanla soylemeye basladi. Sunucu da ona katildi ve bir el hareketiyle butun studyo sarkiyi mirildandi. Para kimin umurundaydi? Biz sarkimizi soylecektik. Yarismanin boylesi bir eglence seklinde olmasi sebebiyle, dvd oyunu cikti. Roma'dayken evde bilgisayarda oynadik hep birlikte. Artik olay yarismayi, parayi asmis, resmen bir sosyal unsur, hayatin bir parcasi haline gelmis durumda.

Kisaca benim kanaatime gore, programin turk versiyonu bir 'dram', amerikani bir 'laubalilik', italyani da bir 'halkoyunu'ydu.

98

2006-05-26T00:05:00.000+03:00

Bugun bloglar arasinda dolanirken, 'nin-lil' de rastladim. Insan gulsun mu, aglasin mi bilemiyor dogrusu...

Dubaililer, Istanbul ve Gelecek

2006-05-23T23:12:00.000+03:00

Bir Dubaili ragbeti var Istanbul'a. Dubai Towers'in yarattigi ses gurultusunun ardindan acaba bir baska Dubaili, Emaar'in Buyukcekmece'de 1.7 milyon metrekare arazi uzerine yapacagi 600 luks villa halkta nasil bir tepki yaratacak merak ediyorum.

'Daha uzerine yapi koyulmadik neresi kaldi Istanbul'un?' desem, sanirim sizler de hak verirdiniz.

Ama olayi bir de su acidan dusunmek istiyorum. Mimarlik bir sanat oldugu kadar, bir is, bir as. Insaat ise devasa bir sektor. Yapilar yukseldikce bu insanlar para kazanacak. 'Istanbul'a daha fazla mimarlik, daha fazla insaat yapmayalim' dersek, kimin icin, kimin olanaginca, baska nerede bu isler yurutulecek, eger ille yurutulecekse? - sikisavunucusu degilim, doganin kusursuzlugunu hep sevmisimdir.

Luks villaya talep Van'da degil, Istanbul'da. Lakin yapilasmaya musait bos arazi Istanbul'da degil, Van'da. Sokaklarinda daha fazla insani hazmedebilecek yer Istanbul degil, gene Van. Ama Van'da yasamini surdurmek icin buyuk bir heyecan surdurenlerin sayisi o kadar fazla olmasa gerek. Peki bu ikilem, bu paradoks bizi nereye goturuyor?

Bizans'in egemenlik surdugu yillardan beri Istanbul'u gormeye sayisiz turist, sanatci, dusunur geldi ve gelmekte. 1950'den sonra, ulkenin gidisaatinin kotuye gitmeye baslamasi ile Istanbul'a diger illerden muthis bir icgoc basladi. O goc durmuyor, o goc bitmiyor. Samsun'da liseden mezun olan gencler 'Mezun oluruz, sonra da Istanbul'da hamallik yapariz' derken, nasil bitebilir ki? Istanbul guzel bir sehir; guzelligi kitaplara, filmlere sigamayacak kadar engin. Ama 'ben de bu guzellikten yararlanmak istiyorum' seklinde bir zihniyetle, sanirim en sonunda bir mutfak masasi altinda, yagmalanmis bir kremali pastanin yerdeki artiklarini yalar olacagiz. Pastanin son dilimleri icin kavgalar suruyor zaten.

'Kardesim, sen gelme, kal memleketinde' diyebilir miyiz? Hayir. 'Haydi millet, Van'a super luks villalar yapiyorum, is de var ustelik' desem, kimse gelmez. Fakat, Izmir, Ankara, Bursa, Adana ve Antep gibi diger buyuk illerimizi Istanbul'un imkanlari hizasina yaklastirmaya calissak, Istanbul'a olan gocun hizini durdurabiliriz. Bugun Amerika'nin haritasina baktigimizda, dogu, bati ve guney yakalarinda bir nufus yogunlugu gozlemliyoruz. New York aklimiza gelen belki ilk sehir olsa da, Boston'da, San Francisco'da, Philadelphia'da, Miami'de de ciddi bir nufus var. Issizlik durumunda, koyunden pilini pirtisini toplayan bir insanin gidebilecegi bir elin parmaklarini gecen secenekler var elinde.

Floransa da guzel bir sehir. Sanatin tarihinin yazildigi sehirlerden biri. Gelen turist sayisini bilmiyorum fakat hergun trenlerden binlerce insan dokuluyor sehrin sokaklarina. Bu kadar turiste verilebilecek sayisiz hizmet, akabininde sayisiz is imkani olmali. Var da. Goc de var; canta, saat, kemer ticaretlerini yapan Afrikalilar da var. Ama sehrin nufusu 600,000. Milano, Roma, Napoli ve Cagliari'de yasayan insanlar herseylerini geride birakip Floransa'ya goc etmiyorlar. Cunku onlarin kendi sehirleri, onlari mutlu edebiliyor.

Bilhassa konu turizme gelince icim agliyor ya. Burada en satafatsiz kiliseler bile turistlere oyle sunuluyor ki, kanimca tasarlayan mimarlar mezarlarindan saskinlikla gulumsuyorlardir. Turkiye'nin sahip oldugu miras basdondurucu. Gene dunya haritasina baktigimizda, Turkiye'nin yuzolcumu Italya'nin uc-dort misli kadar oldugunu goruyoruz. Gelen turistleri agirlayabilecek uc-dort misli toprak parcasi olmali degil mi?

Iki sene once Aysen'le yaptigimiz Guneydogu gezimde, gorduklerim karsisinda muthis bir hayranlik duymustum. Fakat sonrasinda hayranlik duygum, etrafimizda bizden baska turist olmadigini farkettigimde yerini uzuntuye birakmisti.

Sanli Urfa'nin ucsuz bucaksiz tarlalarinin arasinda isadan onceki devirlere uzanan tumulusler gezmistik. Birinin basinda bir bekci, yuksege bir yere kurdugu klubesunde uyukluyordu. Bize, bir sekilde kultur bakanligina ait bir bilet kesti, sonra da elimize feneri verip 'siz kendiniz gezin' dedi.

'Siz kendiniz gezin.'

Bizim gibi 'kendimiz gezmek' isteyen kac kisi var peki? Dahasi, bizim gordugumuz yerlerin varligindan haberi olan kac kisi var?

Bazilarinin var; ama onlar da tumuluslerin iclerindeki mezartaslarini kirip, iclerinde hazine aramakla mesguller.

Koskoca Bergama Tapinagi'ni Almanlar parca parca sokup ulkelerine goturduler. Merak ederim, yilda ne kadar ziyaretcinin o tapinagi gordugunu. Kuskum yok ki, Turkiye'ye gelme firsatina erisemeyenler, en azindan Bergama'yi gormeyi kendilerine gorev edinmislerdir.

Camilerimizin cinileri caliniyor, tarlalarinda canak comlek bulan koyluler yabancilara hazinemizi satiyorlar.

Yazdikca sanirim hiddetleniyorum ve de konuyu dagitiyorum. Kucuk bir toparlama umuduylan:

1- Istanbul, is imkanlari, tarihi hazinesi ve yasam kalitesi ile cok kimsenin yasamayi arzuladigi bir yer. Fakat sehir bir onbes milyon insani daha icinde hazmedemez.
2- Bunun icin diger buyuk illerimize olan ilgiyi ozendirmeli, oncesinde de bu illerin aralarindaki mesafeleri hizli trenler - iyi bir sekilde muhendislik calismasi yapilmis olanlari - araciligiyla en asagiya indirmemiz gerekmetedir. Istanbul orneginde, icindeki yapilasmayi disaridaki diger illere tasimamiz mecburidir. Bugun, Tokyo ile Kyoto arasindaki mesafe Istanbul ile Ankara arasindaki mesafenin neredeyse 1.bucuk misli olmasina karsin, trenler iki saatte bu mesafeyi katedebiliyor. Dolayisiyla Tokyo'da calisip ama oturmayan cok insan var. Hizli tren imkaniyla Bursa'da oturup hergun ise Istanbul'a gidip gelebilmek olanakli ve hatta tercih edilir olacaktir. Hizli tren, turizm icin de muthis bir katki olacaktir.
3- Villalar, alisveris merkezleri insaa etmekten, yani 'tuketmekten' ziyade, henuz daha arsinlanmamis topraklarimizin degerini, kiymetini bilmeli, ulkeye kazandirmali, yani 'uretime' gecmeliyiz. Partiler kendilerine yeni genelmudurluk binalari yapacaklarina, cebinde harcayacak parasi olan muteahhitler alisveris merkezi dikeceklerine, doguda bir tarihi mirasi sahiplenip, gerekli calismalari yapip, kusursuz bir sekilde yurtdisina sunsalar, hem kendileri kazancli cikar, hem de ulkemiz.

Ben sehir planlamasi ve turizm alaninda gelecegi bu yonde goruyorum. Yorumlariniz mutlu eder beni.

Tekrar Yuz: Hayat Zor!

2006-05-23T01:03:00.000+03:00

Son gunlerdeki Turkiye ve dunya gundemi o kadar uzucu ve kaygilandiriciydi ki, buralara birsey yazamadim. Hicbir haberin yutulur, hazmedilir bir tarafi kalmadi. Danistay saldirisinin ardindan toprak eseleniyor ama kazi magmaya kadar devam edecek gibi gorunuyor; zaten o kazi devam edene kadar saldiri da coktan emeline ulasmis oluyor. Fransa'da tarih ogretmenleri ermeni soykirim yasasinin mesleklerini ellerinden alacagini belirtiyor, guneylerden Cezayir de haykiriyor: 'nerede peki 'benim' soykirimim?' diye. Ortalik bir soykirim tartismasi icinde kavrulurken, Atina'da sozde Pontus Soykiriminin yildonumunde turk bayragi yakiliyor. Ayni turk bayragi, Corlu'da gonderden indirilip Galatasaray bayragiyla degistiriliyor. Galatasaray'in olasi bir sekilde gelecek sezon eslesebilecegi italyan ekiplerinin liginde son iki sezonun sampiyonu Juventus'un baskani Luciano Moggi onderliginde sayisiz itibarli antrenor ve oyuncunun ellerini camura batirirken cekilmis goruntu ve ses kayitlari ortaya cikiyor. Butun bu durumu gorenler kaygilanmasin da, kim kaygilansin?

Ben simdi Floransa'nin mor cicekli saksilarini, civil civil meydanlarini mi anlatacaktim size? Kalsin ya.

Bir Aksam Yemegi

2006-05-18T00:39:00.000+03:00

Dun aksam atolyeden ciktim, markete gittim. Fazla vakit de yok, yapacagimiz buyuk yemege. 3 patlican, bir paket de sogan aldim. Eve vardigimda, Ivo'nun tezgaha birkac meyve dizdigini farkettim. Hemen patlican yemegim icin malzemeleri soyup dogramaya koyuldum. Domatesler, soganlar, en uste de patlicanlari dizip tencereyi doldurdum. Salca, tuz ve suyu da ekledim. Kapagi kapattim. Soyean tiramisu hazirladigini soyledi. Az sonra da Marco elinde sarabiylan eve girdi. Soyean, 'pilav da yapalim' dedi ve Kore'den ozel olarak bu is icin getirmis oldugu makinesini ortaya cikardi. Pilav makinesi sessiz ama derin bir sekilde calismasina basladi. Ben de ara sira bizim tencereyi yokladim: hersey yolunda, guzel de kokuyor.

Ve vakit geldi catti, hickimsenin de daha fazla dayanacak gucu kalmadi. Tabaklara servis yapmayi basladim ki, birsey farkettim. Tencere en basta gozume ne kadar dolu gozuktuyse de, nihayetinde o kadar dolu degilmis. Tabaklar biraz 'tadimlik' oldu. Klasik, isinde-gucunde, aksam esinin hazirladigi yemeginin onunde bir turk erkegi, boyle bir tabagi onunde bulsa, cok sakin bir sekilde, 'Hanim, bu ne?' derdi. O kadar azdi porsiyon. Amma velakin, bir o kadar da leziz olmustu yemek. Icimden, 'bunu yemeyin de yaninda yatin' dedim. Merak ettigim, koreli arkadasim Soyean'in sevip sevmeyecegiydi. Yavasca bir catal aldi, sonra hareketlerini hizlandirdi: hosuna gitmisti. Bir ara baktim, ekmegini de bandiriyor; 'tamam, gorev yerine getirilmistir' dedim, gene icimden.

Masaya makinemi de getirdim ve bir film cekmeye basladim. Marco aldi mikrofonu ve nesesini objektife dogrulttu. Ona ogrettigim turkce kelimeleri saymaya basladi. Son olarak da 'huzun' kelimesini pek iyi olmasa da gene de soyledi. 'Bir yabanciya neden huzun kelimesi ogretirsin ki?' diyebilirsiniz. Haklisiniz, durup dururken, Marco'nun omzundan tutup, 'Marco, huzun kelimesini bilmen lazim' demedim. Lakin, kendisi 'ici anlam yuklu, ozel bir kelime' siparis etti geldigimde. Ben de, bizim kulturumuzun buyuk bir parcasi olan bu kelimeyi ogrettim. Lakin anlamini tam kavrayamamis. Orhan Pamuk kavrayabilelim diye o kadar caba sarfediyorsa, belli ki kolay degil kavramak bir anda.

Film cok buyuk ve bir turlu internete yukleyemedim. Kucuk bir parcasini izleyebilirsiniz ama.
Kucuk parca. (sag tus, hedefi kaydet.)

Ayaklarini yere surten mimarlar

2006-05-15T23:03:00.000+03:00

Isler gucler iyidir, atolye nehrinin kenarinda, ev caddesinin yaninda, market evlerinin arasindadir. Atolyede Baku'de bir meydan icin hazirladigimiz alisveris merkezi / gelistirilmis meydan projesi icin ugrasiyorum. Henuz ortada alinmis bir proje, teklif ya da izin yok; hersey Mauro'nun su siralarda aklindan gecirdigi, dergilerde gordugu resimlerden etkilenip heyecana kapilip, bizlere photoshop'ta fotomontajlar yaptirmasindan ibaret. Basta bir cocuk edasiyla onu kesip bunu yapistirmak zevkliydiyse de, simdi projeye bir turlu baslayamanin bir sancisi var. Bir mimar icin, tasarlamaya baslayamamanin kudurtucu bir etkisi var. Oyle ki gecen sene de hocamiz, diger siniflar coktan cizimler uretmeye baslamisken, bizi okumalar ve dusunmelerle mesgul tutmustu, icimizdeki tasarim heyecanina bir bariyer dayamis, baglandigi yerde ayaklarini yere sertce surten boga gibi, bizi delirtmisti. Sonrasinda sonuclar cok guzel olmustu. Dolayisiyla, Mauro'nun verecegi 'baslayin!' isaretiyle atolyede cizimler havada ucusabilir, Azerbaycan halki felegini sasirabilir.

* * *

Yolda giderken, bazen bir bankin altinda, ya da caddenin ortasindaki yuvarlakta, oylecelerine birakilmis ayakkabilar, hirkalar goruyorum. Sanki birileri birden icinde bulunduklari zaman diliminden kayboluveriyorlar, peslerinde ayakkabilarini birakarak. Gittikleri yerlere olan saygilari nedeniyle ayakkabilarini kapida cikariyorlar gibi bir fikir yurutulebilir. Ya da halkin ortak kullanimina acik ayakkabilar olabilir bunlar. Bir Renault Clio reklami miydi, arabayi bir kullanan digerine anahtarini teslim ediyor, oburu ondan devraliyordu. Galiba birileri o hayati gercekten yasiyor.

* * *

Dun gece Japonya'da konaklayacagim yerlere karar vermek uzere hummali bir arastirma yapiyordum. Japan-guide.com'da Fukuoka sehri ile ilgili forumda, bir kullanici gezisi oncesinde ortaliga bir soru birakmis: 'Fukuoka hava alaninda uyusam olur mu?' Birisi de cevap yazmis: 'Pek tavsiye etmiyorum, buraya tikla' seklinde. 'Oraya' tiklayinca, www.sleepinginairports.net adli adrese yonlendi tarayicim. Bu site, hava alanlarinda uyumayi dusunen, daha once uyumuslarin tecrubelerini aktardiklari ve de hava alaninda uyumakla ilgili akliniza gelebilecek her turlu konunun detaylica islendigi bir yer. Dunyanin tum belli basli hava alanlarina yorumlar dizilmis. Istanbul Ataturk'e baktim hemen. Ilginc birkac yorumu buraya aktariyorum:

"September 2005 (International Flights) - Prices of food, drinks, and in duty-frees are ridiculously high. Yet the environment is clean and seats are comfortable enough if you HAVE to sleep." Added 16 Oct 05

September 2002 - I had the pleasure of staying in this airport for three nights waiting for BA to sort my flight out (I had reserve tickets only). Having spent 3 nights here, I mastered it completely on the sleeping front, forget the international terminal, go to the older domestic terminal. No arm rests on the seats, much quieter, bathroom clean, only annoyance was getting woken up by the same man everyday at about 6am who wanted to move the benches to clean the floor! It was supposed to be a weekend trip from London, turned out to be much longer thanks to BA!" Added 23 Sep 05

so my advice to travelers is...make sure you have turkish money for a meal. and if you get bored..crack open a 70cc bottle of vodka! " Added 08 Aug 04

Bir arkadas da Diyarbakir havaalaninda uyuma zevkine erismis. Kendisi soyle diyor:

DIYARBAKIR, Turkey (Contributed by David Frydrych)
February 2005 (Main Lobby / Check-in counters) - "Dear god, no." Added 07 April 06

2006-05-14T21:50:00.000+03:00

Sampiyonsun Galatasarayim!
Gun senin ve bizim gunumuzdur!

Floransali Aslanlar.

Floransa'nin sahipleri

2006-05-13T14:54:00.000+03:00

Heryerin bir mudavimi var. Her kosenin bir sahibi, her kapi araliginin bir bakani var. Aksamuzeri yedibucuk gibi sehrin meydanina dogru yurudugumde once Charlie Chaplin'i goruyorum. Kenara oturmus, el aynasindan yuzune beyaz makyaj uyguluyor, sapkasini ozenle basina oturtuyor. Heraksamki sovu oncesi, heraksamki ruh halinde insanlara bakiyor. 'Iste ben bu insanlari guldurecegim birazdan' dercesine. Yaklasik bir yuz metre ilerledigimde, bir kilisenin basamaklarinda herzamanki yerini almis ayyasi goruyorum. Elinde karton kutuda bir 'sofra sarabi', insanlardan yardim dileniyor. Yanina dizili diger iki karton kutuyu gorunce, insanin 'sen zaten stogunu yapmissin, daha ne istiyorsun?' diyesi geliyor. Bu bakimdan planli ve programliydi ayyas: gelecegini garanti altina almak, enflasyon ve siyasetteki calkantilarin onun isini aksatmasina firsat vermemek istiyordu. Cok az daha yurudugumde, buyuk adimlarim bir baskasinin kucuk adimlarini yakalayacak oluyor. 'Kim konusuyor?' diye etrafima goz gezdirdigimde, konusanin kucuk adimli kadinin oldugunu farkediyorum. Kucuk adim, Floransa'nin sokaklarina aklindaki delice duygu ve dusunceleri dokuyordu. Geceleri kim topluyordu acaba onlari? Turistlerinden ve ogrencilerinden ayri, sehir, bu insanlarin varliginda hayatini surduruyordu. Ve bu insanlara sorulmaliydi, 'tas ne demek?', 'ara sokak ne demek?', 'kilise ne demek?' diye.

Is ve Isin actirdiklari

2006-05-09T21:08:00.000+03:00

Isimden biraz bahsetmek isterim. Studyo Lipparini, gercekten guzel bir studyo, en basta konumu ve mekani itibariyle. Sehri ikiye ayiran Arno nehrine manzarali, yuksek tavanli, hos bir mekan. Duvarlar, Lipparini'nin gencliginde yaptigi devasa resimler, tarihin cesitli zamanlarinda kimilerince raflara dizilmis kitaplar ve studyoda uretilmis sayica cok maketle suslu. Bilgisayarlar en son teknolojinin urunu olmasa da, gayet iyi. Ebatlari buyuk bitkiler de, studyoda dogal bir hava yaratmis: 'Sanki bahcede tasarim yapiyorum' diyor insan. Gercekten, calismaktan ve herhangi bir eylemde bulunmadan once, icinde bulunmasi hos bir isyeri burasi.

Calisanlar, sayilari oniki kadar sanirim, nezih insanlar. Yas ortalamasi otuziki gibi. Benim varligima ilaveten bir japon da yabanci kontenjaninin icinde yeraliyor. Iki gun oldu ama, merakli sorularla sikistirilanlar biz oluyoruz, Shin'le. ( Burada bir parantez aciyorum. Kimi italyanlar icin Turkiye, son derece benzer gorulen ve dolayisiyla fazla ilginc gelmeyen bir ulkeyken, kimi italyanlar icin, ozellikle Turkiye'ye gelmis olanlari icin, fazlasiyla merak edilen bir ulke. Yemekler bilhassa herkesin ilk bahsettigi, hayranligini aciga vurdugu nokta. Bugun ogle yemeginde 'ne zaman atolyeye yogurtlu bir turk yemegimi yapacagimi' sordular. Hicbir 'yogurtlu turk yemegi' yapmasini bilmesem de, 'siz ne zaman isterseniz' dedim. Yardim, millet!)

Yemek gercekten onemli bir nokta. Ilk staj yaptigim mimarlik atolyesinde, oglenleri Levent'teki kebapci/bufecilerden birseyler getirirdik. Bahcede yagli tavuklar, cok agir kebaplar yerdik yaz sicaginda. Her oglen, saatler onikiyi gosterir gostermez, sekreterimiz elinde menulerle iceri gelirdi. 'Evet, hanimlar, beyler, kebap mi, tavuk mu?' diye sorardi. Atolyenin kucuk, yazin sicak, insanlarin da baska dertler pesinde olmasi sebebiyle, fazla is yoktu o siralarda. Dolayisiyla, yapragin kipirdamadigi gunlerde, yemek siparisi belki de en buyuk heyecanimizdi. Gecen sene calistigim atolyede ise, yemek icin yakindaki yemekhaneye gidiyorduk. Fazla bir secim sansimizin olmamasi karar verme olayini ortadan kaldirirken bir de kotuluk sunuyordu: begenmezsen, halin haramdi. Burada ise, yemegi sabahleyin yakindaki bir marketten aliyorlar, ogleden sonra da isitiyorlardi. Bir nevi acik bufe tarziydi. 'Makarna? Salata'yi verir misin lutfen? Oradan biraz ekmek!' seklinde yuruyor yemek. Dogrusu cok hosuma gidiyor. Acik bufe otellere gidenler bilir, insani bir istah buruyor. Baskasini baska birsey yerken gorunce, 'ben de istiyorum' diyorsunuz. Baskasina uzatilan makarnayi gorunce, 'ya bana da biraz!' diyor insan. Eger hergun ayni sey yeniyorsa - ki oyle dusunuyorum - belki bu acik bufe bir sure sonra cazibesini yitirebilir. O zamana kadar, gotur burak!

Gecen stajlarimda oldugu gibi, burada da hemen calisanlarin yanina gidip, 'olayin' icyuzunu ogrendim. 'Isinden memnun musun?', 'Patron nasil?' ( Hala aklimdadir; cok kucukken, babamin isyerine giderdim bazi zamanlar. Gittigimde, bilgisayarin basina oturur, word'u acar, bir anket hazirlardim. Su anda sordugum sorularin aynisini ve hatta daha da zorlarini sorardim. 'Sirkette en cok kimi seviyorsun?' Bir de bilmece de koyardim sonuna. Anketi herkese dagitirdim. Herkes gulerdi; kimisi guler bicimde isinin aci yonlerini benim saf kulaklarima doldurmaya calisirdi. 'Baban az maas veriyor.' Babam odasindan cikip, beni isyerindekilerle benim hazirladigim bir anketle eglenir-aglar gorunce, 'Burak, kimseyi calistirmiyorsun yani! Ben, bunun icin mi getiriyorum seni buraya?' gibi birsey soylerdi. Anketlerimle az buz ortaligi karistirmamis, sirket icinde az sayida isyan bayraklarini ortaya cikarmamisimdir. ) Studyoya geri doneyim. Hemen Lipparini'nin, ya da artik Mauro diyelim, calisma felsefesini, nasil tasarim yaptigini ogrendim. Dogrusu, ogrendiklerim uzdu beni. 'Ya, demek oyle....', 'Ben de sanmistim ki....' dedirten seyler oldular. Lakin, hicbirseyin hayal ettigimiz gibi olmadigini hatirlayarak, devam ediyorum dogal olarak. Burada yapilan projeler, proje esnasinda hakkinda konusulan ornekler ve mekanlar, gercekten 'biz biliyoruz ne olup ne bittigini bu mimari dunyasinda' diyor insana. Hersey olumlu, yineleyecek olursam.

Bisiklet aldim gecen hafta. Cart sari bir dag bisikleti. Sari, belki calabilecek bir hirsizi caydirabilir diye dusundum. Zaten fazla da secenegim yoktu kullanilmis birkac bisiklet arasinda. Epeydir binmiyordum bisiklete. Hala popom agriyor bindigimde. Zamanla 'adapte' olacaktir. Ise bisikletle gidip gelebilmek guzel bir his. Burada bisikletlet sosyal hayatin bir parcasi. Lucca'da uc orta yasli kadin bisikletle yanyana giderken koyu bir sekilde muhabbet ediyorlardi. Hayatimi kolaylastirdi. Markete ve hatta aksam bara bile bisikletle gittim. Korkmayin, promil sinirinin cok altindaydim.

Is dedim, konustukca konusuyorum. Bu size islerin iyi gittigi anlamini versin. Herkese selamlar, sevgiler.

Campanello Venturi

2006-05-09T20:59:00.000+03:00

Dun aksam komik birsey oldu. Eve ilk yerlestigimde, ev sahibim kendini 'Campanello Venturi' olarak tanitmisti. Evi buldugum acentadaki kadin da hatta sari blok kagidina 'Campanello Venturi, Via Cittadella 35' yazmisti. Gecenlerde Ivo ile disari ciktigimizda, 'Marco da az playboy degil hani' dedi.
- Marco kim?
- Evsahibimiz!
- Onun adi Campanello degil mi?
- Sanmiyorum.
Aksam yemek yapmak icin mutfaga yoneldigimde, Campanello'yu gordum. Sohbet etmeye basladik. Konusmanin bir yerinde, Ivo ile aramizda gecen diyalogu aktardim:
- Ivo, senin adin Marco diyor.
- Evet, Marco.
- Ama Campanello demistin.
- Ben, 'Mio nome sul Campanello e Venturi!' dedim. (Benim zildeki adim Venturi!)
- ......................!?!:::///!!!!??!......

Bir hafta boyunca, ben Marco'ya Campanello ya da 'zil' olarak hitap ettim.
- Zil, naber?
- Zil, cay ister misin?
- Zil!!!!!!!
- Zilllll !???????